هم‌سنجی قاعده بسیط‌الحقیقه و عبارت عرفانی «ان مسمی الله احدی بالذات کلٌ بالاسماء»

قاعده بسیط الحقیقه، بیان کننده نسبت مصداق حقیقی آن یعنی خدا با عالم است. همسویی این نسبت در حکمت متعالیه و عرفان، همچنین تصریح ملاصدرا به دریافت شهودی عارفان از درون مایه این قاعده، اندیشه را به جستجوی نظائر آن در عرفان وا می دارد. نزدیک ترین تعبیر عرفانی به مضمون قاعده یاد شده این سخن ابن‌عربی است که «ان مسمّی الله احدی بالذات، کلٌ بالاسماء»، تا جایی که می توان آن را با اصلاحاتی، همتای قاعده بسیط الحقیقه، در عرفان به حساب آورد. معنای این عبارت، نفی کثرت بواسطه احدیت ذاتی خدا و توجیه کثرت ها بواسطه صدور عالم از اسماء الهی است. این باور عارفانه، نتایجی چون؛ انتساب تمامی احکام ایجابی و سلبی به خدا، وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت، و درستی همزمان تشبیه و تنزیه را در پی دارد. بررسی تحلیلی این موارد نشان می دهد محتوای ایجابی قاعده بسیط الحقیقه در «کل الاشیاء» دانستن حق تعالی همان عبارت عرفانی است که جمع وجود خدا با موجودیت سایرین را برنمی تابد، به این معنا که وجود حق تعالی به عنوان ظاهر غیر از عالم به عنوان ظهورات اوست.

Comparison of “Simple Reality” Rule and the Mystical Phrase The essence of God is oneness in his essence, everything in the names

“Simple reality” rule states the relation of its true instance, that is, God to the universe. The similarity of this relationship in transcendent wisdom and mysticism, and Mulla Sadra’s stipulation of mystics’ intuitive perception of the content of this rule, makes thought seek its counterparts in mysticism. The closest mystical interpretation to the meaning of the abovementioned rule is the statement of Ibn Arabi that The essence of God is oneness in his essence, everything in the names, as far as it can be considered as a counterpart in the mysticism of the “simple reality” rule. The meaning of this phrase is the negation of plurality by the inherent oneness of God and the justification of plurality by the effusion of the universe from divine names. This mystical belief, results such as; The attribution of all positive and negative rulings to God, unity at the same time as multiplicity at the same time as unity, and simultaneous correctness of similitude and purification. An analytical study of these cases shows that the positive content of the “simple reality” rule in in knowing God all things is the mystical expression that the totality of the existence of God with the existence of others does not stand, in the sense that the existence of the God as appearance is different from the universe as his manifestations.