نیچه؛ فیلسوفِ فرهنگ یا ضدفرهنگ؟

عنوان مقالۀ حاضر به دقیق‌ترین شکل پروبلماتیک اصلی آن را بیان می‌کند. در همین راستا، این متن از کاربردهای مختلف فرهنگ (پرورش، فرهیختن، تمدن و غیره) نزد نیچه آغاز می‌کند. نیچه، از نخستین متون جدی‌اش، برای مثال، زایش تراژدی، تا پاره‌نوشت‌های جنون‌آمیزِ واپسین روزهای پیش از جنونش، و حتی تا آخرین نوشته‌های منتشرنشدۀ ارادۀ معطوف به قدرت، همواره با «فرهنگ» درگیر بوده است. این درگیری اما نه درگیری با مفهومی در کنار سایر مفاهیم، بلکه چیزی ورای آن، یعنی مواجهه با تراکمی از کل نیروهای در حال نبرد است که ذیل یک نام واحدِ فراگیر مجتمع شده‌اند. در این راستا، ابتدا به دو وجه معنایی ایجابی و منفی فرهنگ نزد نیچه پرداختیم، سپس به میانجی ارائۀ تفسیری رادیکال و درونی‌سازیِ هر دو وجه مذکور، به لایه‌هایی از مواجهۀ انتقادی نیچه با فرهنگ وارد خواهیم شد و در انتها، بحث نیچه از فرهنگ را سکویی قرار دادیم برای اشاره‌ای مختصر به آنچه نیچه برای جهان امروز پیش‌بینی کرده بود: نیست‌انگاریِ محتومِ عصر ما.

Nietzsche: A philosopher of Culture or AntiCulture?

The title of the present article describes its main problematic. The text begins with Nietzsche’s various uses of culture (cultivation, education, civilization, etc.). From his first serious texts, such as the Birth of Tragedy, to the mystical fragmentations of the last days before insanity, and even to the last unpublished writings of The Will to Power, Nietzsche has always been involved with culture. This conflict, however, is not a conflict with a concept alongside other concepts, but something beyond it, a confrontation with the density of all forces under a single common name. In this regard, we first look at the positive and negative aspects of culture in Nietzsche’s view. Then, through a radical interpretation and internalization of both sides, we will penetrate into the layers of Nietzsche’s critical encounter with culture. Finally, we utilize these discussions in order to briefly point to what Nietzsche predicted for today’s world: the inevitable Nihilism of our age.