تنوع ادیان و مساله دیگری دینی

اهمیت تنوع ادیان، بعنوان واقعیتی عینی و انکارناپذیر مورد توجه است. لازمه چنین زیستی دستیابی به فهمی همدلانه از خودی و دیگری است. چنین فهمی بر بازشناسی متغیرهای مهمی چون اشتراکات و اختلافات انسانی، اخلاقی، فرهنگی و دینیِ خودی و دیگری مبتنی است. به لحاظ نظری، از پرسش های پیش روی بازشناسی زیست ما در جهان متنوع دینی، پرسش از حقانیت و نجات و تفاوت های آن در سنت های مختلف دینی است. یعنی عطف توجه به دیگری دینی، مساله حقانیت نگاه دینی خودی و دیگری را مطرح می سازد و اینکه راه نجات و رستگاریِ کدامیک معتبر و اصیل است. لذا ادعای تحقیق آن است که پذیرش واقعیت تنوع ادیان، به لحاظ عملی، ضرورت عینی همزیستی مسالت آمیز، تکیه بر اخلاق جهانی و توسل به منطق گفتگو را پیش روی ما قرار می دهد. نتیجه نظری و عملی توجه به مساله تنوع ادیان، به رسمیت شناختن وجودی دیگری دینی و پایبندی به لوازم عملی و واقعی آن، یعنی اقبال به صلح، مدارا و مشارکت متقابل، و التزام به لوازم نظری آن یعنی دوری از نگرش انحصاری به سنت دینی خود و پذیرش حقانیت و امکان نجات برای دیگری دینی به درجات متفاوت تشکیکی است. نتیجه نظری، منطقی و الهیاتی مربوط به سنت دینی خود نیز می تواند یافتن افق های تازه برای بازشناسی نکات ارزشمند نگرش دینی خود و بازیابی روحیه اصلاح در آن دسته از باروهای دینی سنت خودی است که نیازمند بازسازی اند.

Religions Diversity and the Problem of the Religious Other

Religions diversity is an unavoidable and objective fact. We also live within such a fact. The requirement of such a living is to acquire a common understanding of the self and the Other. Such an understanding is relied on rethinking of some significant factors like moral, humanly, cultural and religious commonalities and differences of the self and the Other. There are, theoretically, some questions ahead related to rethinking our living in the world of religious diversity, questions concerning truthiness and salvation, their differences in diverse religious traditions. In fact, paying attention to the religious Other, is projected the problem of our and others’ approaches to truthiness, and that which path of salvation is correct and authentic? Welcoming to the fact of religions diversity, theoretically, recognizing to us the objective necessity of peaceful coexistence, relying on global ethics, and appealing to the logic of dialogue. Theoretical and practical result of paying attention to religions diversity is to recognizing legitimacy of the religious Other, and obligating to its practical and factual involvements, that is welcoming to peace, tolerance and reciprocal participation, and avoiding of exclusivism regarding our religious tradition, and accepting some levels of truthiness and salvation for the religious Other. Theoretical, logical and theological results pertained to our religious tradition can find new horizons for recognizing valuable teachings of our religious tradition, and can reminf us those of our religious beliefs that is needed to reform. In short, religions diversity and seeing it really without our guided presuppositions, is led to openness of our horizons, participating with others regarding spreading peace and global coexistence, common understanding of each other religious traditions, developing global ethics and divine grace among all creatures of God.