پنداره‌گرایی ارزشی در فلسفه‌ نیچه (بازنگری تقریری از ندیم حسین)

به نظر نیچه هر فرهنگی و هر شکلی از زندگی در هر سطحی که باشد، در تحلیل نهایی بر اساس قسمی توهم‌‌ بنیاد شده است، خواه آن فرهنگ فرهنگ سقراطی باشد، یا آپولونی یا تراژیک. در روزگار مدرن نیز ما همچنان برای اینکه نیروی محرک فرهنگ را در اختیار داشته باشیم به توهم‌ها نیاز داریم. اما در همینجا دچار پارادوکس، پارادوکس توهم‌های روراست، شفاف یا آگاهانه می‌شویم. پارادوکس ما در اینجا این است که آگاهی و خودآگاهی روزگار مدرن بی‌مبنایی و ناراستی همه‌ توهم‌های تاریخِ گذشته‌‌امان را برای ما برملا ساخته و ما فهمیده‌ایم که هر گونه ارزش یا باور ارزشی چیزی بیش از شکلی از توهم نیست. اکنون پرسش این است که چگونه می‌توانیم با توهم‌هایی زندگی کنیم که می‌دانیم توهم هستند. توسل نیچه به هنر و کندو کاو در نحوه‌ فراهم آوردن توهم‌های روراست و آگاهانه از سوی هنر، به همین جهت است. بنا به یک تفسیر، هنر جایی است که در آن یاد می‌گیریم چگونه با توهم‌های آگاهانه و در قالبی پنداره‌گرایانه زندگی کنیم. هنر جایی است که ما در آن از زندگی کردن با توهم‌ها لذت می‌بریم و ما به‌عنوان آزاده‌‌‌جانان آینده و فرماندهان ارزش‌‌های نوین، می‌بایست از این لحاظ از هنر تقلید کنیم و شاعران زندگی خویش گردیم. مقاله‌ حاضر به تقریر و بازنگری این خط فکری و تفسیری آنگونه که ندیم حسین مطرح ساخته می پردازد و نشان می‌دهد که چگونه پاسخ نیچه را می‌توان در قالب پنداره‌گرایی ارزشی فهمید و تفسیر کرد.

Value Fictionalism in Nietzsche's Philosophy (A Reconsideration of Nadeem Hussain's Version)

Nietzsche holds that in all its levels every culture and form of life has been founded on some version of the illusion, be it Socratic, Apollonian or tragic. In the Modern area, we still need illusions as the driving forces of our culture. Hence, the paradox of honest, transparent or conscious illusions. The paradox here lies in that, thanks to the selfconsciousness of this era, all the past illusions have collapsed and we came to realize that every kind of value or faith is no more than one version of illusion. Then, how is it possible to live with illusions we know them to be illusions? In this regard, Nietzsche appeals to art and probe into the way it provides us with conscious illusions. Here is the realm where we can learn how to live with transparent illusions in a fictionalist way. Art is the place we enjoy to live with illusions and we, as the free spirit of the future and commanders of new values, should imitate art in this regard, although this time in the realm of real life. In the current paper, I will try to elaborate on this line of thought and interpretation as it is articulated by Hussain, showing how Nietzsche's answer can be constred as a version of fictionalism, or be more exact, value fictionalism.