تمثیل مادریبرای/به جایمسئولیت اخلاقی در اندیشه پدیدارشناسانه امانوئل لویناس

اندیشه پدیدارشناسانه و اخلاقی امانوئل لویناس (فیلسوف یهودی لیتوانیایی تبار 1995-1906م) –مانند دیگر هم عصران فرانسوی اش برای نقد سنت های فلسفی پیشین، آکنده از تمثیل ها و استعاره های مربوط به حیطه خانواده و نقش های خانوادگی است. در میان این نقش ها، لویناس نقش مادری را با توجه به بنیان اخلاقی ای که در تمامی سنت های فرهنگیتربیتی دارد مورد اهتمام قرار می دهد تا بدین نمط مبنایی انفعالیانضمامی را برای نظریه مسئولیت اخلاقی خود تدارک ببیند: این مسئولیت پیش از ورود شخص سوم و در نتیجه قدم نهادن به عرصه جامعه و سیاستْ مجال تحقق می یابد. مادری و زایندگی –در مقام پارادایم ارزش شناسانه مسلّط در اندیشه لویناس با پدیده بنیادین مسئولیت اخلاقی هم بسته است زیرا جهت مندی یا مدالیته ارزش شناسانه هر دو یکسان است. در مقاله حاضر که هدف عمده آن تبیین این همانی ارزش تمثیل مادری با مسئولیت اخلاقی است نشان داده خواهد شد که نظریه مسئولیت اخلاقی لویناس در قالب تمثیل مادری به خوبی قابل طرح است و از این رو واجد سویه ای جنسیتی نیز می باشد.

Motherhood as a Metaphor for Ethical Responsibility in Emmanuel Levinas’s Phenomenological Thought

Like his other French contemporaries’, Emmanuel Levinas’s phenomenological and ethical thought accommodates many metaphors originated from and related toward family and gender roles to expose all the previous philosophical traditions to serious criticisms. Among these roles, he lays stress upon, and gives brilliant importance to motherhood and its related role(s) as it has a fundamental ethical significance in all culturaleducational traditions to make a concretepassive ground for his theory of ethical responsibility: this kind of responsibility, as Levinas elucidates it, comes into reality prior phenomenologically to the third, and therefore, prior to society and politics. As the surmounting axiological paradigm case in Levinas’s thought, motherhood and maternity are interwoven with ethical responsibility since the two sides have a common axiological modality. In this paper, the author’s main objective is to illustrate the axiological equivalence between motherhood and ethical responsibility while portraying the fact that they both have robust gender comportment.