بررسی تطبیقی رئوس ثمانیه در فلسفه سینوی و حکمت صدرایی

بررسی تطبیقی رئوس ثمانیه در فلسفه سینوی و حکمت صدراییچکیده فلسفه ابن‌سینا به اقتفای فلسفه فارابی با تدقیق در آرا، حکمای یونان باستان، شالوده حکمت اسلامی و از پایه های مهم و اساسی حکمت متعالیه به شمار می رود. نسبت میان فلسفه سینوی و صدرایی همچنان مستعد و نیازمند پژوهش های موضوعی متعدد است. در این پژوهش آرا، ابن سینا و ملا صدرا در خصوص رئوس ثمانیه مورد بررسی مقایسه ای و تحلیلی قرار گرفته است. از میان رئوس ثمانیه به جهت اهمیت بر چهار موضوع تعریف فلسفه و اهمیت آن ، مبادی و مسائل فلسفه ، جایگاه فلسفه در میان علوم ، و منفعت و مرتبت فلسفه تاکید شده است. نظر این دو فیلسوف در مورد رئوس ثمانیه فلسفه با وجود برخی اختلاف نظرها عمدتا همسو و موافق هم است. اگرچه مباحث رئوس ثمانیه آغاز ورود به فلسفه و به نوعی نگاه از بیرون به فلسفه و معرفت درجه دوم محسوب می شود، با این حال صدرا در بسیاری موارد برآراء ابن سینا نظر داشته و عمدتاً با نگاه سینوی آن را مورد نقد و تحلیل قرارداده است و علیرغم قوت برهانی فلسفه سینوی، گاه، به دلیل ضیق دستگاه مفهومی آن، مجبور به بهره گیری از حکمت متعالیه شده است؛ از این رو می توان گفت نه در تنها در مدخل فلسفه، بلکه در آراء فلسفی، اگر قوت برهانی فلسفه سینوی با غنای مفهومی حکمت متعالیه توام شود میراث فلسفی مقتدر و کارآمدتری برای مساهمت در گفتگوی فلسفی معاصردر اختیار خواهیم داشت.

A Comparative Study of the Octet Vertices in Sina’s Philosophy and Sadra’s Wisdom

Ibn Sina’s philosophy after Farabi’s philosophy, with accurate search of opinions of the ancient Greek scholars, is the basis of Islamic philosophy and one of the basic foundations of the transcendental wisdom. The relation between the philosophy of Sina and Sadra is still susceptible and requires numerous thematic studies. In this research, opinions of Ibn Sina and Sadra have been studied comparatively and analytically with regard to octet vertices. Among octet vertices, there is an emphasized on the importance of four subjects: Definition of Philosophy, Fundamentals and Problems of Philosophy, The Position of Philosophy among the other Sciences, and The Benefit and Place of Philosophy. The views of these two philosophers on the octet vertices of philosophy are largely in line and compatible, although there are some disagreements. Though the topics of octet vertices are regarded as an entrance to philosophy and some kind of looking from the outside into philosophy so they are second degree knowledge, in many cases, Sadra had viewpoint about Ibn Sina’s opinions and mainly criticized and analyzed it from the Sina’s viewpoint. And in spite of the supreme power of Sina’s philosophy, he has sometimes been forced to use transcendental wisdom because of its conceptual failure; therefore, it can be said that not only in the entrance of philosophy, but also in philosophical opinions, if the prophetic power of Sina’s philosophy is combined with the conceptual richness of transcendental wisdom, we will have a more powerful and effective philosophical heritage for the contemporary philosophical dialogue.