طراحی یک برنامه آموزشی مبتنی بر بازی‌ های گروهی و ارزیابی اثربخشی آن بر بهبود نظریه ذهن و عزت ‌نفس کودکان با کم‌ توانی ذهنی خفیف

یکی از نقایص اساسی کودکان با کم ‌توانی ذهنی که در اغلب کارکردهای آن‍ها اختلال عمده‌ای ایجاد می‍کند، نظریه ذهن ضعیف است. این پژوهش به‌منظور طراحی یک برنامه آموزشی مبتنی بر بازی‍های گروهی و تعیین اثربخشی آن بر نظریه ذهن و عزت‌نفس کودکان با کم‌توانی ذهنی خفیف انجام شد. پژوهش حاضر یک پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری بود. جامعه آماری، کلیه دانش آموزان با کم‌توانی ذهنی خفیف شهر تهران در مقطع ابتدایی دوم بود که در سال تحصیلی 1402- 1401 در مدارس استثنایی مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش 28 دانش‌آموز پسر بود که با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه 14 نفره آزمایش و کنترل گمارده شد. ابزارهای پژوهش آزمون نظریه ذهن استیرنمن (1999) و مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ (1965) بود. برنامه مداخله‌ای طی 24 جلسه 90 دقیقه‌ای بر روی گروه آزمایش اجرا و دو ماه بعد، پیگیری انجام شد. جهت تحلیل داده‍ها از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد که برنامه آموزشی پژوهش حاضر از اعتبار و پایایی مناسبی برخوردار است. همچنین، این برنامه تاثیر معناداری بر بهبود نظریه ذهن و عزت‌نفس داشت (0.001p< ) و این تاثیر با گذشت دو ماه همچنان پایدار بود. والدین، معلمان، روان‍شناسان و مراکز توان‌بخشی می‍توانند از بازی‍های موجود در برنامه آموزشی این پژوهش جهت بهبود نظریه ذهن و عزت‌نفس کودکان با ناتوانی هوشی خفیف بهره بگیرند.

designing an educational program based on group plays and evaluating its effectiveness on improving theory of mind and self-esteem in children with mild intellectual disability

the primary goal of this research study is to determine the effectiveness of a group-play-based educational program on improving theory of mind and self-esteem in children diagnosed with mild intellectual disability. theory of mind difficulties are a fundamental deficit among individuals with intellectual disabilities, significantly impacting various aspects of their functioning. the design of an educational program based on group play activities aims to address this issue and enhance the participants’ self-esteem. for the study, semi-experimental research design that included a pre-test and post-test, along with a control group and a follow-up test was implemented. the research population comprised all students with mild intellectual disabilities in the second year of primary school who were attending exceptional schools in the city of tehran during the academic year 2022-2023. a total of 28 male students were selected for this study through convenience sampling, constituting the research sample. they were subsequently divided into experimental and control groups. the tools utilized in this study included the theory of mind test developed by steerneman (1999) and the self-esteem scale created by rosenberg (1965). the intervention program, consisting of 24 sessions lasting 90 minutes each, was implemented on the experimental group. in addition, a follow-up session was conducted two months after the completion of the sessions. the results demonstrated that the educational program had good validity and reliability, as assessed through a repeated measures analysis of variance. the findings of this research underscore the effectiveness of the educational program in improving both theory of mind and self-esteem in children with mild intellectual disabilities. the positive effects observed were statistically significant, as indicated by a p-value of less than 0.001, and they were found to be sustainable even after a two-month follow-up period. the plays developed by this educational program can be effectively utilized by parents, teachers, psychologists, and rehabilitative centers to support and support the development of theory of mind and self-esteem in individuals with mild intellectual disabilities.