اثر بخشی مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری بر مهارت‌های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بارشناختی دانش‌ آموزان 12- 10 ساله دارای اختلال یادگیری ویژه

هدف پژوهش، بررسی اثربخشی مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری بر مهارت‌های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بارشناختی دانش‌آموزان 10 تا 12 ساله با اختلال ویژه یادگیری بود. این پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون به همراه دوره پیگیری 45 روزه و گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان 10 تا 12 ساله مبتلا به اختلال یادگیری در سال تحصیلی 1401-1400 شهرستان لردگان بود. از طریق نمونه‌گیری هدفمند، 40 دانش‌آموز انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام 20 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی 15 جلسه آموزشی، مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری (2014) را دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل مقیاس فراشناخت اسپرلینگ و همکاران (2001)، حافظه فعال دانیمن و کارپینتر (1980)، پرسشنامه چندعاملی حافظه تریوریچ (2002)، بار شناختی پاس و ون موئینبوئر (1993) و مقیاس هوش وکسلر کودکان، ویرایش پنجم (2014) بود. داده‌ها از طریق تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری که جلسات آموزشی را گذرانده‌اند و گروه گواه، تفاوت معنی‌دار وجود دارد (001.0 = p). میزان این تفاوت در متغیرهای پژوهش در مرحله پس‌آزمون برابر با 0.998 و در مرحله پیگیری برابر با 0.977 است؛ به‌عبارت‌دیگر، 99.8 درصد از تفاوت‌های فردی در متغیرهای پژوهش شامل مهارت‌های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بار شناختی در مرحله پس‌آزمون و 97.7 درصد در مرحله پیگیری مربوط به عضویت گروهی یا مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری است؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری بر مهارت‌های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بارشناختی دانش‌آموزان 10 تا 12 ساله دارای اختلال ویژه یادگیری تاثیر معناداری داشته و اثرات آن در طول زمان باقی مانده است. ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود که به‌منظور بهبود مهارت‌های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بار شناختی دانش‌آموزان دارای اختلال ویژه یادگیری، روانشناسان و مشاوران از مداخلات درمانی کارکردهای اجرایی ناگلیری بهره‌برداری نمایند.

the effectiveness of nagliri executive functions intervention on metacognitive skills, active memory, meta-memory and cognitive load of 10 to 12 year old students with special learning disabilities

the aim of the research was to assess the effectiveness of naglieri's executive function intervention on the metacognitive skills, active memory, meta- memory, and cognitive load of students aged 10 to 12 with specific learning disabilities. the research method was quasi-experimental, employing a pre-test-post-test design with a 45-day follow-up period alongside a control group. the statistical population included all 10-12-year-old students with learning disabilities in the lordegan county during the 2021-2022 academic year. using purposive sampling, 40 students were selected and randomly assigned to experimental and control groups (20 in each group). the experimental group received 15 sessions of naglieri's executive function intervention (2014). research tools included the metacognitive scale by sperling et al. (2001), active memory test by daneman and carpenter (1980), the trivich multifactorial memory questionnaire (2002), the cognitive load assessment by paas and van merriënboer (1993), and the fifth edition of the wisc-v (2014). data were analyzed using repeated measures anova. the results indicated that there was a significant difference between students with learning disabilities who attended the training sessions and the control group (p = 0.001). the amount of this difference in research variables in the post-test stage is equal to 0.998 and in the follow-up stage it is equal to 0.977. in other words, 99.8% of the individual differences in research variables including metacognitive skills, working memory, metamemory and cognitive load in the post-test stage and 97.7% in the follow-up stage are related to group membership or the intervention of executive functions of nagliri.therefore, it can be concluded that naglieri's executive function intervention had a significant impact on the metacognitive skills, active memory, long-term memory, and cognitive load of 10 to 12-year-old students with specific learning disabilities, and its effects were sustained over time. as a result, it is recommended that psychologists and counselors utilize executive function intervention strategies to enhance the metacognitive skills, active memory, matamemory, and cognitive load of students with specific learning disabilities.