مقایسه اثربخشی توان‌ بخشی شناختی رایانه ‌یار و مداخله بر اساس واقعیت مجازی بر بهره حسی حرکتی و حافظه کاری کودکان دارای اختلال یادگیری خواندن

هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی توان ‌بخشی شناختی رایانه ‌یار و مداخله بر اساس واقعیت مجازی بر بهره حسی حرکتی و حافظه کاری کودکان دارای اختلال یادگیری خواندن بود. روش‌: طرح پژوهش حاضر نیمه ‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص از نوع خواندن شهر اراک در تابستان سال 1402 بودند که بر اساس نمونه‌گیری تصادفی ساده تعداد 30 نفر از آن‌ها انتخاب شدند و با استفاده از گمارش تصادفی در گروه‌های 10 نفری رایانه‌یار، واقعیت مجازی و گواه قرار مورد مداخله قرار گرفتند و توسط تکلیف سنجش حافظه کاری کرچنر (1985) سنجش شدند. سپسشرکت کنندگان بعد از سه ماه جهت انجام آزمون پیگیری، مورد ارزیابی مجدد قرار گرفتند. گروه گواه نیز در طی پژوهش هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. در پایان نیز برای تحلیل داده‌ها نیز از روش تحلیل واریانس چندمتغیره با آزمون تعقیبی بنفرونی استفاده شد. یافته‌ها: هر دو مداخله توان‌بخشی شناختی رایانه‌یار و واقعیت مجازی توانستند باعث بهبود و افزایش میزان بهره شنیداری و دیداری و حافظه کاری در شرکت‌کنندگان گروه آزمایش شوند و این اثربخشی در آزمون پیگیری 3 ماهه نیز حفظ شد. ازنظر شدت اثربخشی نیز نتایج نشان داد که گروه توان‌بخشی شناختی رایانه‌یار در هر دو مرحله پس‌آزمون و پیگیری، اثربخشی بیشتری داشت (0.0001. p). نتیجه‌گیری: از هر دو درمان، به‌خصوص درمان مبتنی بر توان‌بخشی شناختی رایانه‌یار می‌توان در افزایش بهره حسی حرکتی و حافظه فعال بهره گرفت تا بتوان میزان شدت اختلال خواندن را کاهش داد.

a comparative investigation into the effectiveness of computer assisted cognitive rehabilitation and virtual reality-based interventions on enhancing sensorimotor abilities and working memory in children with reading challenges

this study aimed to compare the effectiveness of computer-aided cognitive rehabilitation (cacr) and virtual reality (vr)-based interventions on sensorimotor skills and working memory in children with reading difficulties. to achieve this objective, this research adopted a semi-experimental pre-test, follow-up, and control group design. the statistical population encompassed all students grappling with a specific learning disorder related to reading in the city of arak for the summer of 2023. a simple random sampling method was used to randomly select 30 participants. these individuals were then allocated to three groups, including computer-assisted, virtual reality, and control groups, to undergo intervention. kirchner’s (1985) working memory task was utilized to assess their progress. subsequently, a follow-up test was administered after three months to evaluate the participants’ performance. the control group in this study did not undergo any intervention. multivariate analysis of variance supplemented with the benferroni test was employed to analyze the data. the results highlighted that both computer-assisted cognitive rehabilitation and virtual reality interventions significantly improved auditory and visual attention, as well as working memory, in participants from the test group. moreover, these positive effects persisted in the follow-up evaluation conducted three months later. the findings demonstrated that the computer-assisted cognitive rehabilitation group showed superior effectiveness in both the test and follow-up stages (p=0.0001). based on these results, it can be concluded that both treatments, with a particular emphasis on computer-assisted cognitive rehabilitation, can be employed to improve sensorimotor abilities and working memory, ultimately mitigating the severity of reading disorders.keywords: computer-assisted cognitive rehabilitation, reading learning disorder, sensory-motor benefit, virtual reality, working memory.