طراحی مدل ناتوانی یادگیری زبان‌آموزان در زبان دوم بر اساس فراخنای ادراکی، توجه مکانی و چرخش ذهنی

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل ناتوانی یادگیری زبان آموزان در زبان دوم بر اساس فراخنای ادراکی، توجه مکانی و چرخش ذهنی انجام گرفت.روش‌ها: این پژوهش از نوع همبستگی و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول (پایه‌های هفتم، هشتم و نهم) شهر تبریز در سال 1403، جامعه آماری مطالعه را تشکیل داده بودند. برای انجام مطالعه، با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 200 نفر انتخاب شدند. در جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه ناتوانی یادگیری کلرادو (colorado) و برنامه کاک‌لب (coglab) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها، از آزمون‌های bootstrap و sobel در بستر نرم‌افزارهای amos و spss نسخه 26 بهره گرفته شد.یافته‌ها: متغیرهای چرخش ذهنی، توجه مکانی و فراخنای ادراکی در تبیین مدل ناتوانی یادگیری زبان آموزان نقش دارند که در مجموع 38 درصد از واریانس ناتوانی یادگیری از طریق متغیرهای مدل تبیین شدند. اثر مستقیم چرخش ذهنی(0.24-)، توجه مکانی (0.39-) و فراخنای ادراکی (0.35-) در برآورد ناتوانی یادگیری معنی‌دار بود. اثر غیر مستقیم چرخش ذهنی (2.25=t-value ) و فراخنای ادراکی (2.31=t-value) با میانجی‌گری نقش واسطه‌ای توجه مکانی معنی‌دار به‌دست آمد (0.05>p ). با توجه به نقش معنی‌دار توجه مکانی، چرخش ذهنی و فراخنای ادراکی در تبیین مدل ناتوانی یادگیری زبان‌آموزان، به نظر می‌رسد با تقویت چرخش ذهنی، توجه مکانی و فراخنای ادراکی می‌توان به اصلاح و کاهش مشکلات یادگیری زبان‌آموزان اقدام کرد.

designing a model of second language learning disability based on perceptual span, spatial attention, and mental rotation

introduction econd language learning disability is one of the key issues in educational psychology and applied linguistics, referring to persistent and significant difficulties in learning a non-native language. this disorder may be influenced by various factors, including cognitive, neurological, linguistic, and environmental characteristics (kormos, 2020). in the past, experts in linguistics and educational sciences believed that there was a direct link between learning disabilities and poor performance in second language acquisition. however, recent studies have challenged and refuted this hypothesis (sparks, 2024). undoubtedly, identifying the causes and treating learning disabilities among students and language learners remains one of the primary goals of behavioral and educational sciences specialists (benson et al., 2020). despite remarkable advancements in fields such as linguistics, medicine, education, psychology, and experimental sciences, progress in addressing issues related to learning and language remains limited or slow (lister, pearson, collins, & davis, 2020). one of the cognitive factors influencing the level of learning in both first and second languages is perceptual span. this concept refers to the visual field range from which information is extracted during eye fixation while reading. the size of the perceptual span depends on text characteristics as well as the reader’s abilities (mixner, nixon, & labrock, 2022).