تاثیر آموزش ذهن‌آگاهی بر بخشش و همدلی نسبت به دیگران در میان دانش‌آموزان دارای رفتار قلدری

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش ذهن‌آگاهی بر بخشش و همدلی نسبت به دیگران در دانش‌آموزان دارای رفتار قلدری انجام گرفت. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری سه‌ماهه بود. جامعۀ آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر و دختر دارای رفتار قلدری دورۀ متوسطۀ دوم شهرستان بستان‌آباد، در سال تحصیلی 1401-1400 بود که 30 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی و با تفکیک جنسیت در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش آموزش ذهن‌آگاهی را به مدت 8 جلسۀ 45 دقیقه‌ای دریافت کرد؛ درحالی‌که به گروه کنترل هیچ آموزشی ارائه نشد. پس از پایان جلسات و نیز بعد از سه ماه در مرحلۀ پیگیری، هردو گروه مجدداً با ابزارهای پژوهش ارزیابی شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامۀ قلدری/قربانی (b/vq)، مقیاس همدلی هیجانی (ees) و مقیاس ارزیابی گرایش به بخشش (fes) استفاده شد. داده‌های پژوهش به شیوۀ تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار آماری spss-23 تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش ذهن‌آگاهی تاثیر معناداری بر همدلی با دیگران و بخشش دارد. این تاثیر در مرحلۀ پیگیری نیز تداوم دارد (p<0.05). براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که بستۀ آموزشی ذهن‌آگاهی با بهره‌گیری از فنونی مانند آموزش خودآگاهی، یادگیری نحوۀ تنظیم هیجانات و کنترل خشم، مدیریت روابط بین‌فردی و آشنایی با افکار جاری می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد برای کاهش و بهبود مشکلات رفتاری نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.

the effect of mindfulness training on forgiveness and empathy towards others in students with bullying behavior

this study investigated the effect of mindfulness training on the development of empathy and forgiveness toward others in students who exhibit abusive behavior. the current investigation employed a quasi-experimental approach, which included pre- and post-testing, a control group, and a three-month follow-up. the statistical population included all male and female students who exhibited bullying behavior in the second secondary school of bostanabad city during the academic year of 2021-2022. thirty of these students were selected using the available sampling method and were subsequently replaced randomly and by gender in two groups of 15 individuals: experimental and control. the experimental group was subjected to mindfulness training for eight 45-minute sessions, while the control group did not receive any training. the research instruments were used to re-evaluate both groups after the sessions concluded and after three months in the follow-up phase. the data was collected using the bullying/victem questionnaire (b/vq), emotional empathy scale (ees), and forgiveness evaluation scale (fes). the spss-23 statistical software was employed to analyze the data obtained from the research using the analysis of variance with repeated measurements method. the results showed that mindfulness training had a significant effect on forgiveness and empathy toward others; this effect persisted in the follow-up phase (p<0.05). based on the findings of the research, the mindfulness training bundle can be implemented as a method by employing techniques such as self-awareness training, anger management, interpersonal relationships, and familiarity with current thoughts. it can be used effectively to reduce and improve the behavioral problems of adolescents