مقایسه تاثیر ترکیبی از روغن گیاهان دارویی با محلول بنزالکالیوم کلراید به عنوان هندراب بر نمونه‌های باکتریایی جدا شده از دست پرستاران بیمارستان شهید دکتر رهنمون یزد

مقدمه: رعایت بهداشت دست از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از انتقال عوامل بیماری‌زای بیمارستانی می‌باشد. در سال‌های اخیر جهت میکروب‌زدایی، بر استفاده از ترکیبات گیاهان دارویی تاکید زیادی شده است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه تاثیر ترکیبی از روغن گیاهان دارویی با محلول بنزالکالیوم کلراید به عنوان هندراب بر نمونه‌های باکتریایی جدا شده از دست پرستاران انجام شد.روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه تجربی بود که بر روی 110 نفر از پرستاران شاغل در بخش‌های اتاق عمل، central sterilization supply department (cssd) و بخش‌های بستری و ویژه بیمارستان شهید دکتر رهنمون یزد در سال 1399 به روش نمونه‌گیری غیر ‌احتمالی آسان انجام گردید. در گروه اول، ترکیبی از روغن‌های گیاهان آلوئه‌ورا، اکالیپتوس و اسطوخودوس (غلظت هر کدام 30 درصد و حلال الکل اتانول 99 درصد) به شکل مایع استفاده شد. در گروه دیگر، محلول ضد عفونی دست الکلی (حاوی اتانول 70 درصد، بنزالکانیوم کلراید 0.125 درصد، ویتامین e، رنگ و آب دیونیزه) مورد استفاده قرار گرفت. قبل و بعد از انجام آزمایش، در هر دو گروه کشت بر سه نوع گونه باکتریایی اشرشیاکلی، استافیلوکوکوس اورئوس و اپیدرمیس از دست پرستاران گرفته شد. میزان رضایت پرستاران در مورد حساسیت‌های پوستی و تنفسی نیز با استفاده از چک‌لیست محقق ساخته دارای پایایی و روایی ارزیابی گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های t، paired t، mann-whitney، fisher’s exact، 2c و mcnemar در نرم‌افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: استفاده از محلول‌های الکلی نسبت به ترکیبات گیاهی، بر کاهش عوامل باکتریایی دست تاثیرپذیری بیشتری داشت (0.002 = p). بین دو گروه استفاده‌کننده از ترکیبات گیاهی و محلول الکلی، از نظر حساسیت و اگزما تفاوت معنی‌داری مشاهده شد (0.003 = p)؛ به طوری که در افراد استفاده‌کننده از محلول الکلی، فراوانی بیشتری گزارش گردید، اما تفاوت معنی‌داری از نظر میزان خشکی پوست در افراد دو گروه مشاهده نشد (0.050 < p).نتیجه‌گیری: با توجه به شرایط محیطی بیمارستان و نوع عفونت‌های موجود، استفاده از هندراب‌های الکلی توصیه می‌گردد. با این وجود، انجام تحقیقات بیشتر در زمینه شناسایی داروهای گیاهی با قابلیت عفونت‌زایی بیشتر به ویژه در محیط بیمارستان پیشنهاد می‌گردد.

comparison of the effects of medicinal plant oil compounds and benzalkonium chloride solution as hand-rubs on bacterial samples isolated from the hands of nurses at shahid rahnemoon hospital, yazd, iran

background: hand hygiene is one of the most important factors in preventing the transmission of hospital pathogens. in recent years, significant emphasis has been placed on the use of medicinal plant compounds for disinfection. the present study aimed to compare the effectiveness of a combination of three medicinal plant oils with a benzalkonium chloride solution as a disinfectant on bacterial samples isolated from the hands of nurses.methods: the present study was a semi-experimental investigation conducted in 2020 with 110 nurses working in the operating room, central sterile supply department (cssd), and various inpatient and specialized departments of shahid rahnemoon hospital in yazd, iran. a non-probability convenience sampling method was employed. in the first group, a combination of aloe vera, eucalyptus, and lavender (lavandula angustifolia) essential oils was used in a liquid form at a concentration of 30% each, diluted with a 10% ethanol solvent. in the second group, an alcoholic hand sanitizer solution was utilized, containing 70% ethanol, 0.125% benzalkonium chloride, vitamin e, color additives, and deionized water. before and after the intervention, in both groups, three types of bacterial species including escherichia coli, staphylococcus aureus, and staphylococcus epidermidis were collected from the hands of the nurses. additionally, the level of satisfaction among the nurses regarding skin and respiratory sensitivities was assessed using a researcher-developed checklist that demonstrated reliability and validity. data were analyzed using spss software, employing descriptive and analytical statistical tests, including the t-test, paired t-test, mann-whitney u test, fisher’s exact test, chi-square test, and mcnemar’s test.findings: the use of alcoholic solutions was more effective in reducing hand bacterial agents than herbal compounds (p = 0.002). a significant difference was observed between the two groups using herbal compounds and alcoholic solutions regarding sensitivity and eczema (p = 0.003), with a higher frequency reported among individuals who used alcoholic solutions. however, no significant difference was noted in terms of skin dryness between the two groups (p > 0.05).conclusion: based on the results of the present study and the environmental conditions of the hospital, as well as the types of existing infections, it is recommended that alcohol hand-rubs be used. nevertheless, further research is encouraged to identify herbal medicines with greater antibacterial potential, particularly in the hospital setting.