گزارش یک تجربه کارآزمایی تصادفی چهار گروهی از تاثیر پیام‌های مبتنی ‌بر الگوی فرایند موازی توسعه یافته بر ابعاد ادراکی و رفتارهای پیشگیری از کووید 19

مقدمه: بیماری کووید 19 و بیماری‌هایی با علایم تنفسی در تجمعاتی مانند مدارس، قابلیت تبدیل به همه‌گیری دارد. از آن‌جایی که تاکنون درمان اختصاصی تایید شده‌ای‌ برای این گروه از بیمار‌ی‌ها به دست نیامده است، چاره‌ای جز پیشگیری نیست. پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر پیام‌های مبتنی بر الگوی فرایند موازی توسعه یافته (extended parallel process model یا eppm)، بر ابعاد ادراکی و رفتارهای پیشگیری از کووید 19 در دانش‌آموزان دختر مدارس ابتدایی شهرستان برخوار در سال 1400 انجام شد.روش‌ها: این مطالعه از نوع کارآزمایی آموزشی کنترل شده تصادفی بود و بر روی 300 دانش‌آموز مقطع ابتدایی شهرستان برخوار با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی انجام گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه محقق ساخته بود. افراد در دو گروه آزمون (مداخله از طریق پوستر و مبتنی بر eppm برای آموزش رفتارهای پیشگیری از بیماری‌های واگیردار تنفسی مانند کووید 19) و یک گروه شاهد قرار گرفتند. داده‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از آزمون‌های paired t، anova و mancova در نرم‌افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: در گروه اول آزمون (گروه تهدید)، میانگین نمره متغیرهای نگرش (0.030 = p)، رفتار (0.001 = p) و قصد (0.007 = p) پس از مداخله نسبت به قبل از آن افزایش معنی‌داری داشت. در گروه دوم آزمون (گروه کارامدی) نیز پس از مداخله، میانگین نمره متغیرهای خودکارامدی (0.017 = p)، ترس (0.042 = p)، انکار صحت یا ارزش پیام (0.001 = p) و اجتناب دفاعی (0.027 = p) نسبت به قبل از مداخله افزایش معنی‌داری را نشان داد.نتیجه‌گیری: در مجموع، پوسترهای حاوی تهدید مبتنی بر مدل فرایند موازی توسعه یافته بر رفتارهای پیشگیری از کووید 19 تاثیر بیشتری بر ابعاد ادراکی و رفتارهای پیشگیری داشت. کاربرد مدل فرایند موازی توسعه یافته، به لحاظ ایجاد شدت و حساسیت درک‌ شده، بر رفتارهای پیشگیری و بهبود نگرش، قصد و رفتار گروه مورد بررسی تاثیرگذار بود.

a report of a four-group randomized trial on the effect of messages based on the extended parallel process model on perceptual dimensions and preventive behaviors against covid-19

background: coronavirus disease 2019 (covid-19) and diseases with respiratory symptoms in gatherings such as schools have the potential to escalate into an epidemic. given the absence of any approved specific treatment for these diseases, prevention remains the only viable approach. this study aimed to investigate the impact of messages rooted in the extended parallel process model (eppm) on the perceptual dimensions and preventive behaviors related to covid-19 among girl students in primary schools in borkhar city, iran, in 2021.methods: this randomized controlled educational trial was conducted on 300 elementary students in borkhar city using a random sampling method. the data collection tool utilized was a researcher-made questionnaire. students were divided into two intervention groups (intervention through posters and based on the eppm for teaching prevention behaviors against infectious respiratory diseases such as covid-19) and one control group.findings: in the first group of intervention (threat group), after the intervention, the mean scores of attitude (p = 0.030), behavior (p = 0.001), and intention (p = 0.007) variables showed a significant increase compared to before the intervention. in the second group (efficiency group), after the intervention, the mean scores of variables related to denying the authenticity or value of the message (p = 0.001), defensive avoidance (p = 0.027), self-efficacy (p = 0.017), and fear (p = 0.042) also showed a significant increase compared to before the intervention.conclusion: in general, posters containing information about threats based on the eppm had a greater impact on perceptual dimensions and preventive behaviors against infectious respiratory diseases like covid-19. the application of the eppm was effective in creating perceived intensity and sensitivity towards performing preventive behaviors, as well as in enhancing the attitude, intention, and behaviors of the group studied.