انگاره‌ مکان تاب‌آور در نظریه تاب‌آوری فضایی: مرور کیفی

بافت های شهری فاقد ظرفیت مکان تاب آور با خطر فرسودگی و منسوخ شدن در فرایند توسعه شهری روبرو هستند و کیفیت سرزندگی و زیست پذیری در این بافت ها در طولانی مدت رو به افول می گذارد. تحقق مکان تاب آور علاوه بر انگاشت مهندسی تاب آوری، نیاز به وجود مولفه های غیرفیزیکی با ویژگی های کیفی مختلف و با روابط و تعاملات متنوع دارد. بعد فضایی تابآوری اخیرا در ادبیات طراحی شهری مطرح شده است و مولفه های کیفی سازنده مکان از جنبه های مهمِ تاب آوری فضایی به شمار می روند. هدف اصلی این مقاله بررسی مفهوم مکان تاب آور در نظریه تاب آوری فضایی در حوزه طراحی شهری است. روش پژوهش، مرور سیستماتیک ادبیات موضوع از طریق روش پریسما و تحلیل محتوای مقالات برگزیده است. بر این اساس تعداد 26 مقاله در بازه زمانی 1351 (1972) تا خرداد 1399 (2020) انتخاب شدند و بر مبنای مفاهیم و واژگان کلیدی مورد استفاده برای تعریف تاب آوری فضایی، تحلیل محتوا انجام گردید. یافته های پژوهش بر مفهومسازی تابآوری فضایی در حوزه طراحی شهری بر پایه مولفه هایسازنده مکان، ارتباطات و تبادلات بین آنها و هم تکاملی عناصر مختلف مکان، دلالت دارد. در این مقاله، جنبه های شکل دهنده تابآوری فضایی شاملکالبد و ساختار، فعالیت و عملکرد و تصویر و معنا، چارچوب تاب آوری فضایی برای ارزیابی مکان تاب آور را به دست داده است.

the idea of resilient place in spatial resilience theory: a qualitative review

urban fabrics that lack the capacity of a resilient place face the risk of wear and tear in the process of urban development, and the quality of vitality and livability in these areas declines in the long term. the realization of a resilient place, in addition to the assumption of resilience engineering, requires the existence ofnon-physical components with different qualitative characteristics and with diverse relationships and interactions. the spatial dimension of resilience has recently been mentioned in urban design literature, and the qualitative components of a place are considered important aspects of spatial resilience. themain purpose of this article is to investigate the concept of resilient place in the theory of spatial resilience in the field of urban design. the research method is a systematic review of the subject literature through the prisma method and content analysis of selected articles. in this regard, 26 articles were selected inthe period from 1972 to june 2019, and based on the concepts and keywords used to define spatial resilience, content analysis was performed. the findings of the research indicate the conceptualization of spatial resilience in the field of urban design based on the components of the place, the connections betweenthem and the co-evolution of the different elements of the place. in this paper, the formative aspects of spatial resilience, including form and structure, activity and behavior and image and meaning, have provided a spatial resilience framework for evaluating resilient place.