تبیین وضعیت نواحی شهری از منظر برخورداری از شاخص های تاب آوری شهری در برابر زلزله(مطالعه موردی:ناحیه 7 منطقه 1)

استان تهران با 15 زلزله مخرب تاریخ خود، در میان استان های کشور در مکان ششم قرار دارد. این استان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود که بر روی گسل های زلزله واقع شده، به صورت مداوم با چالش های زیادی روبرو است. شهر تهران، به ویژه منطقه یک، از مشکلاتی نظیر ساخت و ساز بلندمرتبه، تراکم جمعیت و ترافیک سنگین رنج می برد. در این راستا، رعایت اصول مرتبط با تاب آوری شهری حیاتی است، زیرا عدم توجه به این موضوع می تواند منجر به خسارات غیرقابل جبرانی در صورت بروز زمین لرزه شود. باتوجه به مسائل مطرح شده، هدف از پژوهش حاضر تبیین وضعیت نواحی شهری از منظر برخورداری از شاخص های تاب آوری شهری در برابر زلزله در ناحیه 7 منطقه 1 است. این پژوهش با توجه به هدف از نوع کاربردی و در زمینه نحوه گردآوری داده ها از نوع پیمایشی و در رابطه با ماهیت داده ها از نوع پژوهش های کمی است. ابزار اصلی گردآوری داده های میدانی پژوهش، پرسشنامه و اطلاعات میدانی می باشد. جامعه آماری را کلیه کارشناسان و متخصصان حوزه مدیریت بحران و برنامه ریزی شهری تشکیل می دهند که حجم نمونه آن برمبنای فرمول کوکران تعداد 40 نفر تخمین زده شد و در راستای سنجش وضعیت نواحی شهری از منظر برخورداری از شاخص های تاب آوری از مدل تاکسونومی عددی استفاده شده است. نتایج نشان داد نتایج نشان داد عوامل بسیار آسیب پذیر در ناحیه 7 شامل تراکم بالای ساختمان ها، خطوط لوله گاز، ترافیک و کمبود فضاهای سبز می باشد و عوامل نسبتا آسیب پذیر شامل نبود مکان مناسب برای جایگاه های سوخت و معابر بحران است.

analysis of urban areas in terms of resilience indicators against earthquakes: (case study of district 7, region 1)

the geographical classification of iran based on historical information indicates that tehran province ranks sixth in the country, having experienced fifteen destructive earthquakes throughout its history. additionally, tehran is one of the cities situated along a seismic fault line. district 1 of tehran faces serious challenges related to high-rise construction, population density, and heavy traffic due to its proximity to the north tehran fault. due to non-compliance with construction regulations, the consequences of an earthquake could extend beyond local impacts to a national scale. considering these issues, the aim of this research is to elucidate the status of urban areas in terms of their resilience indicators against earthquakes in district 7 of region 1. this study is applied in nature and employs a survey method for data collection, utilizing quantitative research techniques. the primary tool for gathering field data is a questionnaire, alongside field information. the statistical population comprises experts and specialists in crisis management and urban planning, with a sample size estimated at 40 individuals based on cochran's formula. to assess the status of urban areas concerning their resilience indicators, a numerical taxonomy model was employed. the results revealed that highly vulnerable factors in district 7 include high building density, gas pipeline networks, traffic congestion, and a lack of green spaces. relatively vulnerable factors include the absence of suitable locations for fuel stations and emergency access routes.