داتیس، فرمانده‌ داریوش بزرگ در نبرد ماراتن: پارسی یا مادی؟

با تشکیل حکومت هخامنشی توسط کوروش بزرگ (550-530 پ.م)، اگرچه شاهنشاهی مادها برچیده شد، اما بسیاری از فرماندهان مادی با کوروش پارسی همراه شدند که دو تن از آن‌ها هاراپاگ و مازاریس بودند. در زمان کمبوجیه نیز، مادها در بسیاری از نبردها همراه پارسیان بودند، اما در زمان داریوش با قیام گ‍‍‍‍ئومات و شورش فرورتیش در ماد و پارت‌‍‍‍‍‍‍، داریوش نسبت به مادها بدبین شد و معتقد بود که مادها قصد دارند دوباره حکومت خود را تشکیل دهند. وی برای کاهش نفوذ مادها و به‌دلیل شورشی که شاهنشاهی هخامنشی را تهدید کرده بود نام ماد را در کتیبه بیستون، در فهرست ساتراپی‌ها در جایگاه دهم قرار داد؛ با این همه، داریوش فرماندهی نبرد ماراتن در سال490 پ.م. را به داتیس سپرد. هنوز در بین پژوهندگان درباره مادی یا پارسی بودن داتیس بحث و اختلاف نظر وجود دارد، اما در بیشتر نوشته ‌های یونانی از وی با نام «داتیس مادی» یاد شده است. با توجه به اینکه داریوش در این برهه از زمان کاملاً نسبت به مادها بدبین بود و در حقیقت مادها را نوعی تهدید در براندازی حکومت پارس می ‌دید، وجود فرمانده‌ای مادی در نبرد ماراتن بسیار دور از انتظار بوده و به نظر می‌ رسد «داتیس پارسی» بوده است. تاکنون درباره داتیس تحقیق مستقلی صورت نگرفته است، تنها در پاره ای از کتاب‌ ها و هنگام شرح نبرد ماراتن به وی اشاره‌ای گذرا شده است. در این جستار، با استفاده از گزارش‌های تاریخی کهن و داده‌های باستان‌شناختی، به واکاوی شخصیت داتیس، مادی یا پارسی بودن وی و دلیل انتخاب وی توسط داریوش برای فرماندهی نبرد ماراتن پرداخته خواهد شد. با بررسی و تجزیه‌وتحلیل منابع به نظر می رسد داتیس پارسی بوده است نه مادی.

datis, the commander of darius the great in the battle of marathon: persian or median?

with the establishment of the achaemenid state by cyrus the great (550-530 bc), although the median empire was dissolved, many median commanders joined cyrus the persian, two of whom were harapagus and mazaris. during the time of cambyses, the medes were with the persians in many battles, but during the time of darius, with the rebellion of gaumata and the rebellion of phraortes in media and parthia, darius became pessimistic towards the medes and believed that the medes were planning to establish their own government again. in order to reduce the influence of the medes and because of the rebellion that threatened the achaemenid empire, he put the name of medes in the tenth place in the list of satrapies in the behistun inscription. however, darius commanded the battle of marathon in 490 bc. handed over to datis. there are still debates and differences of opinion among researchers about whether datis was a median or a persian, but in most greek writings, he is referred to as “a mede”. considering that darius was completely pessimistic towards the medes at this point in time and actually saw the medes as a threat in overthrowing the persian government, the presence of a median commander in the battle of marathon is far from expected and it seems that datis has been persian. so far, no independent research has been done about datis, only in some books and when describing the battle of marathon, he has been mentioned in passing. in this essay, using ancient historical reports and archeological data, the character of datis, whether he is a median or a persian, and the reason why he was chosen by darius to command the battle of marathon will be analyzed. by examining and analyzing the sources, it seems that datis was persian and not median