بررسی و واکاوی پدیده خشونت علیه کودکان در ایران عصر قاجار با تکیه بر نظریه یوهان گالتونگ (مطالعه موردی سفرنامه‌های خارجی عصر قاجار)

خشونت علیه کودکان پدیده‌ای تاریخی است که نه تنها در جامعه ایران بلکه در همه جوامع و ادوار تاریخی مشاهده می‌شود. با وجود تعاریف گوناگون و پراکنده از خشونت می‌توان گفت که خشونت هرگونه آسیب جسمی، روحی و روانی به فرد تلقی می‌شود که دارای آثار و نتایج خاص خود است. در جامعه‌هعصر قاجاری نیز پدیده خشونت علیه کودکان با تاثیر متقابل پیچیده‌ای از عوامل مختلف شکل گرفت که ریشه در ساختارهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن روزگار داشت؛ بنابراین مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی عوامل شکل‌گیری خشونت علیه کودکان و گونه‌های مختلف آن در عصر قاجار با اتکا به نظریه خشونت یوهان گالتونگ است. این پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با شیوه گردآوری اطلاعات و داده‌های کتابخانه‌ای انجام می‌گیرد. یافته‌های پژوهش از میان سفرنامه‌های خارجی عصر قاجار، نشان‌دهنده وجود گونه‌های مختلف خشونت علیه کودکان در دوره قاجار اعم از مستقیم، ساختاری و فرهنگی است. خشونت مستقیم شامل قتل عام کودکان و تنبیه بدنی می‌شد که در جامعه و خانواده‌ها رواج داشت. خشونت ساختاری نیز در قالب فقر، نداشتن دسترسی به آموزش و بهداشت مناسب و سایر امکانات اولیه برای کودکان تجلی می‌یافت؛ از سوی دیگر خشونت فرهنگی نیز با نهادینه‌شدن ارزش‌ها و هنجارهایی که به تبعیض و تحقیر کودکان مشروعیت می‌بخشید در جامعه عصر قاجار قابل مشاهده بود.

examining the phenomenon of violence against children in qajar iran based on johan galtung’s theory (a case study of foreign travelogues from the qajar era)

violence against children is a historical phenomenon observed not only in iranian society but across all societies and historical periods. despite the varied and scattered definitions of violence, it can be understood as any form of physical, emotional, or psychological harm inflicted upon an individual, with specific consequences. in qajar-era iran, violence against children emerged from a complex interplay of factors rooted in the political, economic, social, and cultural structures of the time. thus, the main purpose of the present study was to investigate the factors contributing to violence against children and its various manifestations in the qajar period, based on johan galtung’s theory of violence. this research adopts a descriptive-analytical approach, utilizing library-based data collection. findings from foreign travelogues of the qajar era revealed different forms of violence against children, including direct, structural, and cultural violence. direct violence included child massacres and physical punishment, which were prevalent in both society and families. structural violence manifested itself through poverty, lack of access to education, healthcare, and other basic necessities for children. meanwhile, cultural violence was evident in the institutionalization of values and norms that legitimized discrimination and the humiliation of children in the qajar society