تحلیل گفتمان قدرت در عرفان با تکیه بر مکتوبات مولوی

در میان نظریه پردازان معاصر، نورمن فرکلاف از جمله کسانی است که نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی را تا مرزهای منطقی آن گسترش داد و آن را از حوزه زبان به مطالعه نظامهای ادبی و ایدئولوژیک بسط داد. در پژوهش حاضر که با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد تحلیل گفتمان انجام شده است، تلاش بر این است تا اثر مکتوبات مولوی از منظر تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. یافتههای پژوهش نشان می دهد که در ساحت توصیف، مکتوبات نمایندۀ اخلاقی واقع بینانه است. در حوزۀ تفسیر مکتوبات نه تنها از نظر گفتمان دینی و اجتماعی بر آثار دیگر تاثیر گذاشته، بلکه از گفتمانهای موجود عصر خود نیز تاثیر پذیرفته است و همچنین مکتوبات مولوی نمایندۀ گفتمان اخلاق‌محوری است که سعی می‌کند تا با پند و اندرز، تکامل اخلاق فردی و اجتماعی درباریان و اهل قدرت را پیش ببرد.  در ساحت تبیین می توان دریافت که مولوی در این اثر عملاً با اخلاقیات واقع گرایانه سعی در تاثیرگذاری بر گفتمانهای اجتماعی و ایدئولوژیک عصر خود داشته است.

a discourse analysis of the concept of power in sufism with a particular focus on rūmī's maktūbāt

among contemporary linguistic theorists، norman fairclough is notable for expanding the theory of critical discourse analysis to its logical limits، extending it from the realm of linguistics to the study of literary and ideological systems. the present research، conducted using a descriptive-analytical method with a discourse analysis approach، aims to analyze and examine rūmī's maktūbāt from the perspective of fairclough's critical discourse analysis. the findings of show that، from a descriptive point of view، rūmī's maktūbāt reflects a realistic approach to ethics. from an interpretative standpoint، the maktūbāt not only influenced other works in terms of religious and societal discourse، but was also shaped by the existing discourses of its time. furthermore، the maktūbāt embodies an ethics-oriented discourse that seeks to transform the personal and societal ethics of those in power through advice and exhortation. and from the explanatory pespective، it is clear that in this work rūmī aimed to influence the societal and ideological discourses of his era through realistic ethics.