ترسیمی نظری از چشم ‏انداز سیاست خارجی مسعود پزشکیان

در چهار دهه ‏ی پس از انقلاب اسلامی با روی کار آمدن دولت ‏های متفاوت سیاست خارجی ایران همواره شاهد تغییراتی اساسی در رویکرد، ابزارها و اهداف بوده است. پایه‏ ی نخستین این تغییرات را که می ‏توان به نسبت تحول روی داده در سیاست خارجی «تغییر از» یا «تغییر در» تفسیر کرد، رئیس جمهور حامل گفتمان نو است. برهمین اساس به نظر می ‏رسد روی کار آمدن مسعود پزشکیان در پیوست با این تغییرات دائمی دربردارنده‏ ی تحولاتی اساسی در سیاست خارجی ایران باشد. لذا پژوهش حاضر بدین سوال می‏ پردازد که: چشم‏ انداز منظومه‏ ی گفتمانی مسعود پزشکیان در سیاست خارجی را چگونه می‏ توان صورت‏بندی کرد؟ در چارچوب نظریه لاکلا و موفه و مبتنی بر روش تحلیل محتوای کیفی جهت‏ دار این فرضیه مورد بررسی قرار می‏ گیرد که گفتمان پزشکیان براساس دال مرکزی «تعامل فرصت‏ گرا »، به عناصر شناور دیگر مانند تنش‏زدایی، همزمانی شرق/غرب‏گرایی، قاعده بازی براساس منافع مشترک و عدالت‏ طلبی معنا می‏ بخشد. این دال و عناصر باعث خواهد شد تا سیاست خارجی دولت پزشکیان به طور مطلق سیاه و سفید نبوده بلکه بیشتر ماهیت خاکستری داشته باشد، بدین معنا که در صورت احترام به خواسته‏ ها، آرمان ‏ها و اهداف ایران، «دیگریِ مقابل» کنشگری برای تعامل تصور خواهد شد.

a theoretical sketch of masoud pezzekian’s foreign policy perspective

in the past four decades, iran’s foreign policy has undergone significant changes with to the rise of different governments. the first factor behind these changes, which may be a “change from” or a “change in” foreign policy, is the president with new discourse. in light of the aforementioned evidence, with the rise of masoud pezeshkian to power, it is expected that there will be fundamental changes in iran’s foreign policy. the objective of this study is to address the following question: what impact will the structure of masoud pezeshkian discourse have on his foreign policy? the theoretical framework of laclau and mouffe discourse research and the research method is also directed qualitative content analysis. the hypothesis under consideration is that: the nodal point of opportunistic interaction in pezeshkian discourse gives meaning to its floating signifiers such as détente, balance, rule of play based on common interests and justice. the aforementioned elements will contribute to a more tolerant approach to foreign policy on the part of the pezeshkian government in its dealings with other actors. in this context, the pezeshkian government will engage with other actors provided that these actors respect iran’s rights, ideals and goals.