تاثیر ریسک و منفعت ادراک‌شده بر جست‌وجو و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات سلامت توسط کاربران شبکه‌های اجتماعی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه تهران)

در سال‌های اخیر شبکه‌های اجتماعی به یکی از ابزارها و فناوری‏های جست‌‌وجو و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات سلامت در میان مردم تبدیل شده‌اند. این شبکه‌ها با وجود مزایای قابل‌ توجه، هنوز با چالش‌های زیادی در پذیرش و مشارکت توسط کاربران مواجه‏‏اند. افراد در استفاده از یک فناوری خاص انتظار سود و منفعت دارند. در همان حال، استفاده از هر فناوری همیشه سودمند نبوده و ممکن است با خطرهایی همراه باشد. قبل از جست‌‌وجو و یا به‏اشتراک‌گذاری اطلاعات سلامت، کاربران شبکه‌های اجتماعی باید اطمینان حاصل کنند که منافع حاصل از این رفتار بیشتر از خطرهای آن‌ است.منفعت ادراک‌شده منعکس‌کننده سودمندی مثبت کلی اطلاعات سلامت در شبکه‌های اجتماعی و شامل ابعاد سودمندی ادراک‌شده، اعتبار، حمایت عاطفی و اطلاعاتی است. ریسک ادراک‌شده، انتظار ذهنی زیان احتمالی استفاده از اطلاعات سلامت در شبکه‌های اجتماعی و شامل ابعاد ناملموس ذهنی، حفظ حریم خصوصی، ریسک زمان، ریسک اجتماعی، و ریسک روانی است. هدف از این پژوهش بررسی نقش منفعت و ریسک ادراک‌شده و ابعاد آن بر قصد کاربران از جست‌‌وجو و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات سلامت در شبکه‌های اجتماعی است. این پژوهش بر مبنای هدف، از نوع کاربردی و بر حسب روش پژوهش، پیمایشی-همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانشجویان دانشگاه تهران بوده است. با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه آماری 382 نمونه تعیین شد. تعداد 364 پرسشنامه با استفاده از نرم‌افزارهای آماری «اس‌پی‌اس‌اس» و «لیزرل» مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. مدل استفاده شده در این پژوهش مدل ارزش خالص است.نتایج آزمون مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که از مجموع 13 رابطه در مدل، تعداد 9 رابطه تایید شده است و 4 فرضیه نیز رد شده است. یافته‌ها نشان داد که بین سودمندی ادراک‌شده، اعتبار و حمایت عاطفی با منفعت ادراک‌شده رابطه مثبتی وجود دارد؛ در حالی که بین حمایت اطلاعاتی با منفعت ادراک‌شده رابطه‏‌ای وجود ندارد. بین ریسک حریم خصوصی، ریسک زمان و ریسک روانی با ریسک ادراک‌شده نیز رابطه وجود دارد؛ اما بین ناملموسی ذهنی و ریسک اجتماعی با ریسک ادراک‌شده رابطه‌ای وجود ندارد. همچنین منفعت ادراک‌شده بر جست‌‌وجو و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات سلامت تاثیر مثبت دارد. ریسک ادراک‌شده بر جست‌‌وجوی اطلاعات سلامت تاثیر منفی دارد؛ در حالی که بر اشتراک‌گذاری اطلاعات سلامت تاثیری ندارد.

the effect of perceived risk and benefit on the search and sharing of health information by social network users(case study: students of the university of tehran)

in recent years, social networks have revolutionized the way individuals seek and share health information. despite their numerous advantages, the adoption and participation of users in health-related discussions on social networks still face various challenges. individuals often expect to gain benefits from using technology. however, the use of technology may not always be advantageous and often involves certain risks. before seeking or sharing health information on social networks, healthcare consumers must evaluate whether the potential benefits outweigh the risks. perceived benefits refer to the overall positive value of health information on social networks and include perceived usefulness, credibility, emotional support, and informational support. conversely, perceived risk is the subjective expectation of a possible loss in the value of health information on social media, encompassing mental intangibility, privacy concerns, time commitment, and social and psychological risks. this study focuses on the role of perceived benefits and risks, along with their dimensions, in influencing users’ intentions to seek and share health information through social networks. the research employed a correlation-based applied survey method. the statistical population for this study included all students at the university of tehran, with a determined sample size of 382. a total of 364 questionnaires were returned and analyzed using spss and lisrel. the results of the structural equation modeling analysis indicated that nine hypotheses were confirmed while four were rejected. overall, the findings revealed that perceived usefulness, credibility, and emotional support related positively to perceived benefits. however, no relationship was found between informational support and perceived benefits. additionally, privacy concerns, time commitment, and psychological risk were positively associated with perceived risk. conversely, no relationship were observed between mental intangibility or social risk and perceived risk. furthermore, perceived benefits were positively related to the intention to seek and share health information, while perceived risk was negatively related only to the intention to seek health information