واکاوی رفتار گله ای کاربران شبکه های اجتماعی در اشتراک و استفاده از اطلاعات

در بسیاری از مواقع، ناآگاهی افراد نسبت به موضوعی سبب می‌شود که تحت تاثیر افراد دیگر، نسبت به استفاده از اطلاعات یا اشتراک آن اقدام ‌کنند. این رفتار به‌نوعی نشان‌دهنده رفتار گلّه‌ای آنان است. رفتار گلّه‌ای در زمینه‌های مختلف اجتماعی و در انواع اجتماعات از شبکه‌های اجتماعی برخط قابل مشاهده است. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر بررسی رفتار گله‌ای کاربران شبکه‌های اجتماعی در اشتراک و استفاده از اطلاعات است.این پژوهش به ‌شیوه کیفی انجام شد و‌ 38 دانشجوی دوره‌های مختلف تحصیلی به ‌روش نمونه‌گیری هدفمند مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌های مورد نیاز با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان و پایایی آن نیز با روش ضریب کاپا مورد تایید قرار گرفت.عوامل موثر بر بروز رفتار گله‌ای کاربران عبارت بودند از: اهداف اشتراک و استفاده از اطلاعات (شغلی، سفر و گردشگری، خاطرات شخصی، اطلاعات علمی، تماس با دیگران، اخبار و مسائل روز، مذهب، تغذیه، هنر و ...)، و روش‌های کسب اطلاعات برای اشتراک‌گذاری (همان شبکه اجتماعی، تولید محتوا، و سایر شبکه‌های اجتماعی). همچنین، الگوی استفاده از اطلاعات (با توجه به اطلاعات و بدون توجه به اطلاعات)، مهارت‌های فردی (سواد انتقادی، سواد رسانه‌ای، سواد اطلاعاتی، مهارت‌های ارتباطی)، و الگوبرداری در اشتراک اطلاعات (حس رقابت، کسب شهرت، انتشار اطلاعات قطره‌ای، مشاهده نتایج اقدامات دیگران، اطلاع‌رسانی ناکافی) نیز بر بروز رفتار گله‌ای موثر بودند. شمار زیاد پسندیدن/ نپسندیدن، شمار اعضا، اسکرین‌شات، شمار زیاد نظرات، شمار زیاد شکلک‌ها، دوباره پست کردن، اشتراک‌گذاری، شمار زیاد بازدیدها و مواردی از این دست از جمله نشانگرهای رفتار گله‌ای هستند.نتایج پژوهش بیانگر آن است که تفاوت در اهداف اشتراک و استفاده از اطلاعات و همچنین تفاوت‌های دیگر در زمینه الگو و روش‌های کسب و اشتراک اطلاعات می‌تواند زمینه‌ساز رفتار گله‌ای کاربران باشد. به هر میزان که کاربران تلاش نمایند مهارت‌های مربوط به تفکر انتقادی و سواد اطلاعاتی خود را ارتقا دهند، امکان و زمینه بروز رفتار گله‌ای آنان نیز کاهش پیدا می‌کند. در این راستا، تلاش برای ارتقای توانمندی‌ کاربران در تحلیل اطلاعات و همچنین مهارت‌های سواد اطلاعاتی در زمینه شناخت منبع اطلاعات، تشخیص اطلاعات درست و موثق از اطلاعات نادرست سبب خواهد شد که این رفتار کاهش یابد. کسب مهارت‌های سواد رسانه‌ای نیز می‌تواند عامل موثر دیگری باشد؛ چرا که در این نوع سواد، افراد می‌آموزند هر پیام با چه هدفی تهیه شده و از چه ساختاری تبعیت نموده است.

analyzing the herd behavior of social network users in sharing and using information

in many instances, individuals’ lack of knowledge about a particular subject leads them to be influenced by others resulting in the adoption or sharing of information. this behavior can be seen as a reflection of their herd behavior. herd behavior can be represented in different societies such as online social networks. hence, the main purpose of this research is to analyze the herd behavior of social network users regarding sharing and using information.this survey research using a descriptive approach examined 38 students from various educational levels selected through purposive sampling. the data needed for this research to be answered to the questions about the research were gathered by semi-structured interviews. the validity of the instrument from the viewpoint of the specialist, and its stability were approved by kapa coefficient.the results of the research showed that the factors affecting the herd behavior of users are: the aims for sharing and using the information, occupation, travel and tourism, personal memories, scientific information contact with others, news and social affairs, religion, nutrition, art, … . the methods of acquiring information for sharing within the same social network, content creation, and other social networks include individual skills such as critical literacy, media literacy, information literacy, and communication skills, as well as skills in information sharing such as a sense of competition, the desire for fame, gradually distributing information, observing the results of others’ actions, and insufficient awareness. moreover, factors like abundant number of accepting-none accepting, the number of member, screenshots, numerous viewpoints, numerous emails, reposting, sharing, numerous return visits can affect the herd behavior of the users. the research suggests that differences in aims for sharing and using information and also other differences in pattern and methods of obtaining and sharing information could be for the herd behavior of users. by improving their critical thinking and information literacy skills, users can mitigate the likelihood and manifestation of herd behavior. to do this, trying to promote the ability of the users to analyze information, and skills of information literacy in comprehending information sources and distinguishing accurate from inaccurate information from incorrect information, will also cause reduce this behavior. additionally, learning about media literacy skills can be helpful for reducing this behavior, because in this kind of literacy, people learn about the purpose behind each message and its structure. also, institutions specialized in this field, such as libraries and universities, should try to provide more awareness to the people of the society with various trainings and improve behavioral pattern of their target society.