شناسایی و اعتبارسنجی الزامات اجرای درس‌پژوهی بومی در نظام آموزش و پرورش ایران

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اعتبارسنجی الزامات درس پژوهی بومی در نظام آموزش و پرورش ایران انجام شد. این مطالعه با روش پدیدارنگاری و مشارکت 21 نفر از سیاست گذاران آموزشی، روسای تکنولوژی آموزشی استان ها، راهبران آموزشی و متخصصان منتخب به شیوه نمونه گیری هدفمند صورت گرفت. تعداد شرکت کنندگان بر اساس اشباع نظری تعیین شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند گردآوری و بر اساس سه بعد درس پژوهی بومی، شامل عوامل سازمانی، فردی و راهبردی، تحلیل شد. سپس با روش دلفی، پرسشنامه ای برای اعتبارسنجی یافته ها طراحی و از نظر خبرگان بررسی شد. روایی پرسشنامه به تایید متخصصان رسید و پایایی آن با ضریب توافقی بالای 0.8 محاسبه گردید. یافته ها نشان داد که درس پژوهی بومی تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل سازمانی، فردی و راهبردی قرار دارد. در بعد سازمانی، کاهش موانع بوروکراتیک، ارتقای نظام شایسته سالاری و اصلاح مقررات آموزشی، نقش مهمی در تسهیل فرایند درس پژوهی دارد. در سطح فردی، خودارزیابی معلمان، تقویت مهارت های پژوهشی و افزایش سواد رسانه ای به ارتقای کیفیت این فرایند کمک می کند. در بعد راهبردی نیز طراحی نمادهای فرهنگی، ایجاد کمیته های راهبری و بازتعریف شیوه های داوری از اقدامات موثر در نهادینه سازی درس پژوهی محسوب می شوند. تعامل این عوامل، زمینه ساز بهبود فرایندهای آموزشی و توسعه درس پژوهی بومی است.

validation of the implementation requirements of indigenous lesson study in the iranian education system

the present study aimed to identify and validate the requirements of indigenous lesson study in iran rsquo;s education system. this research was conducted using a phenomenological approach with the participation of 21 educational policymakers, provincial heads of educational technology, educational leaders, and experts selected through purposive sampling. data were collected through semi-structured interviews and analyzed based on three main dimensions of indigenous lesson study: organizational, individual, and strategic factors. a delphi method was then employed to design a questionnaire for validation, which was reviewed by experts. the questionnaire's validity was confirmed by specialists, and its reliability was calculated with an agreement coefficient above 0.8. findings indicated that indigenous lesson study is influenced by a combination of organizational, individual, and strategic factors. organizationally, reducing bureaucratic obstacles, enhancing a merit-based system, and revising educational regulations play a crucial role in facilitating the lesson study process. individually, teachers' self-assessment, strengthening research skills, and increasing media literacy contribute to improving this process. strategically, designing cultural symbols, establishing steering committees, and redefining evaluation mechanisms are essential for institutionalizing lesson study. the interaction of these factors enhances educational processes and supports the development of indigenous lesson study.