مطالعه مقدماتی گل مهرهای ساسانی موزه شاهرود

مجموعه گل‌مهرهای دوره ساسانی موجود در مخزن موزه شاهرود، شامل 32 قطعه گل مهر است که در سال 1385 توقیف و به موزه شاهرود تحویل داده‌شد. این گل مهرها حاوی اطلاعات ارزشمندی است و مطالعه آنها به غنای دانش مهرشناسی دوره ساسانی می‌افزاید. کاربرد و گروه صاحبان مهرها، نحوه الصاق گل مهرها به اسناد یا کالاها، شناخت ویژگی‌های شمایل‌نگاری گل مهرها و پی بردن به گاهنگاری نسبی آنها از اهداف اصلی پژوهش پیش‌رو است. در این مقاله به روش توصیفی – تحلیلی، صرفا مجموعه گل مهرهای توقیفی موزه شاهرود معرفی و نیز راجع به اهمیت گل مهرها و هر یک از نقوش توضیح داده شده‌است. در آینده نزدیک، پس از پاکسازی گل مهرها به خوانش کتیبه‌ها اقدام و در مقاله‌ای جداگانه‌ منتشر خواهد شد. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد از مجموع 32 قطعه گل مهر، 11 قطعه دارای کتیبه و 20 قطعه دارای نقوش حیوانی (واقعی و اساطیری)، نمادها و نشان است. حاشیه 20 اثر مهر نیز با کتیبه همراه است. بر اثر فرسایش1 قطعه گل مهر نیز فاقد نقش است. در بررسی مقدماتی گل مهرهای موزه شاهرود، 60 اثر مهر شناسایی شد. اکثر قطعات یک اثر مهر دارند و تنها در یک قطعه، هفت اثر مهر دیده می-شود. گل مهرها اغلب از یک اثر مهر بزرگ اصلی و تعدادی اثر مهر فرعی در پیرامون اثر مهر مرکزی تشکیل شده‌اند. به طور کلی اثر مهرها شامل مهرهای اداری و مهرهای خصوصی است.

a preliminary study of sasanian bullae held in the shahrood museum

the shahrood museum holds 32 sasanian clay bullae that were confiscated in 2005. these bullae hold invaluable information, contributing substantially to our understanding of sasanian seals and sealing practices. the primary objective of our current research is to determine the methods by which the bullae were affixed to documents or packages. we also endeavor to thoroughly analyze the iconography depicted on these bullae and to establish their relative chronology. this article presents an in-depth, descriptive-analytical overview focusing exclusively on the collection of clay bullae in the shahrood museum. each motif is carefully examined to underscore the importance of these bullae. following the meticulous cleaning process, the inscriptions on the bullae will be deciphered and subsequently published in a separate article. the results of our study reveal that among the 32 clay bullae, 11 bear inscription, while 20 feature animal motifs (both real and mythological), symbols, and devices. the margins of 20 seal impressions contain inscriptions. notably, the inscription on one bulla has vanished due to erosion. during the preliminary examination of the clay bullae at the shahrood museum, we have identified 60 seal impression. the bullae that bear multiple sealings consist of one large or principal sealing and several smaller and subsidiary sealings around the central main sealing. most of the bullae exhibit one sealing, with only one bulla featuring seven sealings. the sealings bear ‘administrative’ and ‘personal’ seals.