ارزیابی عکس‌العمل عملکرد و برخی خصوصیات ریشه و مورفولوژیک گوار (cyamopsis tetragonoloba) در کشت مخلوط با چای ترش (hibiscus sabdariffa l.)، تحت مدیریت کود نیتروژن

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه الگوهای مختلف کشت مخلوط دو گیاه گوار و چای ترش، در سطوح مختلف نیتروژن در شهرستان تایباد، در مزرعه شرکت مدیر کشت توس اجرا گردید.روش پژوهش: آزمایش به‌صورت اسپیلت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور و سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل هشت الگوی کشت گوار و چای ترش بود. بدین ترتیب که هفت نسبت کشت مخلوط گوار و چای ترش به‌صورت 1:1، 2:1، 3:1، 1:2، 1:3، 2:3 و 3:2 در کنار کشت خالص گوار مورد کشت واقع شدند. فاکتور دوم نیز شامل کود نیتروژن بود که براساس توصیه آزمایشگاه خاک، در سه سطح اعمال گردید. بدین ترتیب که دو سطح 50 و 100 درصد نیاز گوار به نیتروژن در کنار شرایط عدم مصرف نیتروژن اعمال شدند.یافته ها: نتایج حاصل، حکایت از برتری معنی‌دار تیمار سه ردیف کشت گوار+ یک ردیف کشت چای ترش در شرایط تامین 100 درصد نیاز نیتروژن در صفات وزن خشک ساقه (با مقدار 40.4 گرم در بوته)، وزن خشک ریشه (با مقدار 14.5 گرم در بوته)، قطر ریشه (با مقدار 1.16 میلی متر) و طول غلاف (با مقدار 7.40 سانتی متر) داشت. در دو صفت وزن خشک اندام هوایی و عملکرد دانه، تیمار کشت خالص گوار (با ارائه وزن خشک اندام هوایی 60.5 گرم در بوته و عملکرد دانه 357 گرم در مترمربع) با تیمار کشت سه ردیف گوار+ کشت یک ردیف چای ترش (با ارائه وزن خشک اندام هوایی 59.7 گرم در بوته و عملکرد دانه 355 گرم در مترمربع) در شرایط مشابه تامین 100 درصد نیاز نیتروژن، در یک گروه آماری قرار گرفته و برتری معنی‌دار را به خود اختصاص دادند. بنابر یافته های پژوهش حاضر، کاهش کود مصرفی نیتروژن به کم‌تر از حد کامل نیاز گیاه گوار، در کاهش عملکرد دانه و خصوصیات مورفولوژیک تاثیرگذار بود.نتیجه‌ گیری: ترکیب کشت مخلوط کشت سه ردیف گوار+ کشت یک ردیف چای ترش، در کنار مصرف کامل نیتروژن برای زارعین علاقه مند به این نوع سیستم کاشت قابل‌توصیه باشد.

evaluation of yield and some root and morphological characteristics response of guar (cyamopsis tetragonoloba) in intercropping with roselle (hibiscus sabdariffa l.) under nitrogen fertilizer management

objective: this study aimed to compare different intercropping patterns of guar (cyamopsis tetragonoloba l.) and roselle (hibiscus sabdariffa l.) with pure guar cultivation, under varying levels of nitrogen fertilizer, in the field of toos planting manager company in taybad city, located in the polband plain of khorasan razavi province.method: the experiment was conducted as a split-plot design in a randomized complete block layout with two factors and three replications. the first factor included eight intercropping patterns: sole guar and mixed ratios of guar to roselle of 1:1, 2:1, 3:1, 1:2, 1:3, 2:3, and 3:2. the second factor involved nitrogen fertilization at three levels: 50%, 100%, and 0% of guar’s nitrogen requirement, based on soil laboratory recommendations.results: the highest values for stem dry weight (40.4 g per plant), root dry weight (14.5 g per plant), root diameter (1.16 mm), and pod length (7.40 cm) were observed in the 3:1 intercropping pattern under full nitrogen fertilization (100% requirement). for shoot dry weight (60.5 g per plant) and seed yield (357 g/m²), the sole guar cultivation and the 3:1 ratio with full nitrogen application stood out, both statistically superior and in the same group. additionally, reducing nitrogen below the guar’s requirement significantly decreased seed yield and morphological traits.conclusions: the study indicates that the 3:1 intercropping of guar and roselle, combined with full nitrogen fertilization, outperforms other patterns across most traits. therefore, intercropping at a 3:1 ratio with sufficient nitrogen is recommended for farmers interested in this cropping system