بررسی اثر نانوکلات آهن بر صفات کمی، کیفی و فیزیولوژیک سورگوم شیرین (sorghum bicolor (l.) moench) در شرایط کم‌آبیاری

هدف: بررسی امکان افزایش عملکرد و کیفیت سورگوم شیرین (sorghum bicolor (l.) moench) با کاربرد نانوکلات در شرایط کم‌آبیاری می‌باشد.روش پژوهش: این آزمایش به‌صورت کرت‏های خردشده با سه تکرار و در دو سال‏ 97-1396 و 97-1398 انجام گردید. رژیم آبیاری در دو سطح 90 (آبیاری نرمال) و50 (کم‌آبیاری) درصد ظرفیت زراعی در کرت‌های اصلی و محلول‌پاشی کود نانوکلات آهن خضرا در پنج سطح صفر، 2، 4، 6 و 8 در هزار در کرت‌های فرعی مقایسه گردید. در پایان صفات محتوای نسبی آب برگ، سرعت فتوسنتز و تعرق، هدایت مزوفیل، میزان رنگدانه‌های فتوسنتزی کلروفیل a و b، کاروتنوئیدها، عملکرد بیولوژیکی، عملکرد دانه و شاخص برداشت مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته‌ها: اثر برهم‌کنش دو جانبه آبیاری و محلول‌پاشی کود نانوآهن بر صفات سرعت تعرق، هدایت مزوفیلی، میزان کلرفیلb ، کاروتنوئید و عملکرد دانه در سطح یک درصد و عملکرد بیولوژیک درسطح 5 درصد از نظر آماری معنی‌دار شد. اثر متقابل دو جانبه آبیاری در کود بر هدایت مزوفیلی نشان داد که در هر یک از سطوح کود آهن (به‌جز سطح 4 در هزار) تفاوت معنی‌دار بین رژیم‌های آبیاری 50 و 90 درصد  ظرفیت زراعی وجود نداشت. مقایسه میانگین دو گانه آب در کود بر صفات سرعت تعرق و کلروفیل b گیاه نتایجی مشابه با هدایت مزوفیلی داشت. کاربرد 4 در هزار نانوکود آهن توانسته عملکرد بیولوژیک را در رژیم آبیاری 50 درصد ظرفیت زراعی نسبت به عدم کاربرد نانوکود آهن در همین رژیم آبیاری، 16 درصد و عملکرد دانه را در رژیم آبیاری 50 درصد ظرفیت زراعی نسبت به عدم کاربرد نانوکود آهن در همین رژیم آبیاری، 17 درصد افزایش دهد.نتیجه‌گیری: کاربرد محلول‌پاشی کود نانوکلات آهن، تلفیق تیماری سطح آبیاری50 درصد ظرفیت زراعی همراه با سطح 4 در هزار این کود در سورگوم شیرین در شرایط کم‌آبی منطقه بهترین تیمار محسوب می‌گردد.

investigating the effect of iron nanochelate on the quantitative, qualitative and physiological traits of sweet sorghum (sorghum bicolor (l.) moench) under dificit irrigated conditions

objective: to investigate the potential for increasing the yield and quality of sweet sorghum (sorghum bicolor (l.) moench) by utilizing nanochelates in low irrigation conditions.method: this experiment was conducted using split plots with three repetitions over two years, 2016-2017 and 2017-2018. the irrigation regime was compared at two levels: 90% (normal irrigation) and 50% (deficient irrigation) of the field capacity in the main plots. additionally, foliar spraying of khazra iron nano chelate fertilizer was applied at five levels of 0, 2, 4, 6 and 8 per thousand in the secondary plots. at the end, the characteristics of leaf relative water content, photosynthesis and transpiration rate, mesophyll conductance, the amount of photosynthetic pigments chlorophyll a and b, carotenoids, biological yield, seed yield and harvest index were evaluated. photosynthesis rate, transpiration rate and mesophyll conductance were measured using a photosynthesizer (model ci-304 made in america) during the flowering stage on the youngest fully opened leaf between 10 am and 2 pm. chlorophyll a, b and carotenoid levels were measured through randomly sampling mature leaves and extracting them using acetone.results: the interaction between irrigation and iron nano-fertilizer (inf) had a significant impact on transpiration rate, mesophilic conductance, chlorophyll b, carotenoid content, and grain yield at a 1% significance level, and on biological yield at a 5% significance level. the application of iron nano chelate helped alleviate the negative effects of water deficit on grain yield traits, biological performance, chlorophyll b and carotenoid pigments, transpiration rate and mesophilic conductance. the combined effects of irrigation and fertilizer on mesophilic conductivity showed that there was no significant difference between irrigation regimes at 50% and 90% of field capacity for any levels of iron fertilizer except at the 4 per thousand level. similarly, when comparing  the interactive effects of water and fertilizer on transpiration rate and chlorophyll b characteristics of the plant, similar results were observed with mesophilic guidance. the use of 4 parts per thousand iron nano-fertilizer increased biological yield under 50% field capacity irrigation compared to the same irrigation without iron nano-fertilizer. furthermore, grain yield in the 50% field capacity irrigation was 17% higher with iron nano-fertilizer application compared to without it.conclusions: the foliar application of nano-chelated iron fertilizer, combined with irrigation at 50% of field capacity and a concentration of 4 per thousand of this fertilizer, is considered the most effective treatment for sweet sorghum in regions with deficiently irrigated conditions.