تحلیل فقهی و حقوقی از منتفی‌شدن هدف از انعقاد قرارداد

قانون مدنی، ‌مقررۀ خاصی در خصوص «منتفی‌شدن هدف از انعقاد قرارداد» ندارد و منابع فقهی نیز صریحاً به این موضوع نپرداخته‌اند. این پژوهش با روش توصیفی‌تحلیلی در پی بررسی موضوع یادشده ازنظرِگاه فقهی و حقوقی و پاسخ‌گویی به این سوال است که آیا می‌توان نظریه‌ای عمومی در خصوص تاثیر منتفی‌شدن هدف از انعقاد قرارداد، اصطیاد کرد؟ نتایج حاکی از این است که در فقه در ضمن برخی عقود معین؛ مانند اجاره، مساقات و... مصادیقی وجود دارد که با تحلیل آن می‌توان ادعا کرد مصادیق مزبور، هریک مصداقی است از «منتفی‌شدن هدف از انعقاد قرارداد» و ازآنجاکه مصادیق مزبور خصوصیتی ندارند، درخورِ تعمیم است و می‌توان آن را در قالب نظریۀ «منتفی‌شدن هدف از انعقاد قرارداد» تحلیل کرد. براساس نظریۀ یادشده، در خصوص تاثیر منتفی‌شدن هدف از انعقاد قرارداد، ضمانت‌ اجرای انفساخ و ایجاد حق فسخ در چهارچوب و شرایط خاص ‌ارائه‌شدنی است. البته در اِعمال حق فسخ، خسارت طرف مقابل نیز باید جبران شود.

a jurisprudential and legal analysis of the nullification of the purpose of contract formation

civil law does not include a specific provision regarding the nullification of the purpose of contract formation, and jurisprudential sources have not addressed the issue explicitly either. the present research applies the descriptive-analytical method and aims at analyzing this issue from a jurisprudential and legal standpoint, in order to answer the question whether a general theory can be formulated regarding the impact of nullification of the purpose of contract formation. the findings of the study illustrate that there are instances in jurisprudence, within certain contracts including lease agreements, gardening partnerships (musāqāt), etc., where it can be argued that nullification of the purpose of contract formation has been exemplified. since the aforementioned instances are not specific, they can be generalized and analyzed within the framework of the theory of nullification of the purpose of contract formation. according to this theory and in respect to the impacts of nullification of the purpose of contract formation, a guarantee of performing dissolution and the establishment of the right to dissolution can be presented within specific frameworks and conditions. however, in exercising the right to dissolve, compensation for the other party's loss must also be considered.