|
|
سه «علیت» بر مبنای سه سیر فلسفی
|
|
|
|
|
نویسنده
|
بابایی علی
|
منبع
|
جستارهايي در فلسفه و كلام - 1402 - دوره : 55 - شماره : 2 - صفحه:69 -88
|
چکیده
|
به نظر می آید مهم ترین مبحثی که متناسب با سه سیر فلسفه ی صدرایی دچار تحول شده است مبحث علیت است که ابعاد و فروعِ بسیاری دارد و در زمینه های مختلف با تحول های یاد شده همراهی می کند؛ ما در این مقاله پنج موضوعِ مقدماتی مبحث علیت را بر مبنای سه سیر فلسفی مورد بررسی قرار می دهیم؛ به عنوان مثال در موضوعِ مفاد علیت، متناسب با نگاهِ غیرِ وجودی و ماهیت محور، سه نحو بیانِ «هر موجودی، هر حادثی و هر ممکنی (به امکان ماهوی)» نیاز به علت دارد» قابلِ طرح است؛ حال آن که بر مبنای سیر دوم مفاد اصل علیت به نحو «هر ممکنی (به امکان فقری) محتاج به علت است» مطرح است و متناسب با سیر سوم «هر شانی وابسته به ذی شان است» قابل بیان می باشد؛ در باقی موضوعات نیز چنین تناسب هایی وجود دارد که در مقاله ی حاضر به آن پرداخته ایم.
|
کلیدواژه
|
علیت، اصالت ماهیت، اصالت وجود وحدت تشکیکی، اصالتِ وجود وحدت شخصی، سه سیر فلسفی
|
آدرس
|
دانشگاه تبریز, گروه فلسفه و کلام اسلامی, ایران
|
پست الکترونیکی
|
hekmat468@yahoo.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
three causes based on three philosophical phases
|
|
|
Authors
|
babaei ali
|
Abstract
|
it seems that causality is the most important issue that has undergone changes in line with the three phases of sadrā's philosophy. it has many dimensions and divisions and goes with the evolutions of this philosophy in various aspects. in this article, we examine five basic issues of causality based on these three philosophical phases; as for the subject of causality, for instance, according to the quiddity-oriented and non-existential view, three options can be proposed, 'every being', 'every phenomenon' or 'every contingent (essential contingency)' need a cause while based on the second phase, it can be stated as every contingent (existential contingency) is in need of a cause, whereas according to the third phase of evolution, it can be stated as every manifestation is dependent on the manifested. also, in other issues of the causality similar results can be attained that have been discussed in this article.
|
Keywords
|
causality ,priority of quiddity ,priority of existence ,the individual unity of existence ,the graded unity of existence ,three philosophical phases
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|