نشانمند کردن ژن های برگرداننده باروری در لاین ایرانی امیدبخش برنج DN-33-18

سیستم نرعقیمی ژنتیکی- سیتوپلاسمی جهت بهره برداری از هتروزیس در گیاهان زراعی هنگامی اثربخش است که لاین برگرداننده باروری مناسبی در اختیار باشد. تلاقی بین لاین نرعقیم به نام ندا a با سه لاین امیدبخش به نام های dn-32-6 dn-33-1 و dn-33-18 انجام گرفت. مطالعات باروری دانه گرده و دانه بندی خوشه در نتاج نسل f1 این تلاقی ها نشان داد که تنها تلاقی dn-33-18 / ندا a دارای باروری دانه گرده و دانه بندی خوشه بیش از 80 درصد می باشد. توارث پذیری ژن های برگرداننده باروری در جمعیت f2 این تلاقی در مرحله خوشه دهی و پر شدن دانه ارزیابی گردید. آزمون رنگ آمیزی دانه گرده، تفرق 312 بوته بارور: 16 بوته عقیم را نشان داد که با نسبت مندلی 1: 15 بر اساس آزمون مربع کای مطابقت داشته و حاکی از وجود دو ژن برگرداننده باروری در ژنوم لاین dn-33-18 می باشد. برای نشانمند کردن مولکولی این ژن‌ها، از 12 نشانگر ssr استفاده گردید که 4 نشانگر rm171، rm258، rm591 و rm3148 باندهای چند شکل را بین والدین تولید نمودند. تجزیه و تحلیل لینکاژ نشان داد که نشانگر rm3148 واقع بر روی کروموزم شماره 1 با ژن rf3 در فاصله ژنتیکی 7/19 سانتی مورگان و نشانگرهای rm171 و rm258 واقع در کروموزم شماره 10 با ژن rf4 بترتیب در فواصل ژنتیکی 1/3 و 2/6 سانتی مورگان همبستگی دارند. انتظار می‌رود از این نشانگرها بتوان در انتخاب به کمک نشانگر مولکولی (mas)، همچنین انتقال و هرمی کردن ژن های برگرداننده باروری در برنامه های اصلاحی برنج هیبرید استفاده نمود.