>
Fa   |   Ar   |   En
   ارزیابی کاربرد کیتوزان بر ویژگی‌های رشدی، بیوشیمیایی و میزان اسانس مرزه تحت سطوح مختلف رطوبت خاک  
   
نویسنده علیزاده عادل ,مقدم محمد ,اصغرزاده احمد ,محمودی سورستانی محمد
منبع تنش هاي محيطي در علوم زراعي - 1401 - دوره : 15 - شماره : 2 - صفحه:427 -442
چکیده    تنش‌های محیطی مهم‌ترین عامل در کاهش عملکرد محصولات به شمار می‌روند و تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل محدود کننده رشد در گیاهان محسوب می‌شود. به منظور بررسی اثر محلول‌پاشی کیتوزان بر خصوصیات رشدی، بیوشیمیایی و میزان اسانس مرزه (satureja hortensis l.) تحت سطوح مختلف رطوبت خاک، این پژوهش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 2 فاکتور و در 3 تکرار در سال 98-1399 در گلخانه‌های تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. فاکتور اول سطوح مختلف رطوبت خاک (30، 60 و 90 درصد ظرفیت زراعی) و فاکتور دوم سطوح مختلف محلول‌پاشی کیتوزان (شاهد آب، شاهد اسید استیک، 0.5، 1 و 2 گرم در لیتر) بود. صفات مورد بررسی شامل خصوصیات رشدی، زیست توده تر و خشک اندام هوایی و ریشه، محتوای نسبی آب برگ، نشت الکترولیت، میزان پرولین، مالون‌دی‌آلدهید، هیدروژن‌پراکسید و اسانس بودند. براساس نتایج به‌دست آمده با کاهش رطوبت خاک، شاخص‌های رشدی و محتوای نسبی آب برگ گیاه به‌طور معنی‌داری کاهش یافتند و در مقابل بر میزان نشت الکترولیت، پرولین، مالون‌دی‌آلدئید، هیدروژن‌پراکسید و میزان اسانس گیاه افزوده شد. به‌طوریکه بیشترین میزان هیدروژن‌پراکسید (0.24 میلی‌گرم بر گرم وزن تر برگ) در پایین‌ترین سطح رطوبت خاک (30 درصد ظرفیت زراعی) مشاهده شد. به‌طور کلی نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که کاربرد 0.5 گرم در لیتر کیتوزان باعث بهبود تحمل گیاه مرزه در شرایط تنش خشکی گردید؛ بطوریکه کاربرد این غلظت از کیتوزان به‏ترتیب سبب کاهش 8.86 و 23.77 درصدی نشت الکترولیت و هیدروژن‌پراکسید در بالاترین سطح تنش شد. همچنین کاربرد 0.5 گرم در لیتر کیتوزان در بالاترین سطح از تنش منجر به افزایش میزان ارتفاع گیاه (2.78 درصد)، زیست توده تر اندام هوایی (60.18 درصد) و ریشه (118.18 درصد) و محتوای نسبی آب برگ (18.6 درصد) در مقایسه با شاهد گردید.
کلیدواژه ارتفاع گیاه، پرولین، زیست توده، مالون‌دی‌آلدئید، هیدروژن‌پراکسید
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان, گروه علوم باغبانی, ایران, دانشگاه شهید چمران اهواز, دانشکده کشاورزی, گروه علوم باغبانی, ایران
پست الکترونیکی m.mahmoodi@scu.ac.ir
 
   Evaluation of chitosan application on growth characteristics, biochemical and essential oil content of summer savory under different soil moisture levels  
   
Authors Alizadeh Adel ,Moghaddam Mohammad ,Asgharzade Ahmad ,Mahmoodi Sourestani Mohammad
Abstract    IntroductionEnvironmental stresses play an important role in the pattern of plant distribution worldwide, and drought stress in turn determines a large part of this distribution. Drought stress is the most important environmental factor limiting the growth and development of plants in the world so that the growth reduction due to drought stress is much greater than other environmental stresses. One of the ways to reduce drought stress damage in plants is the use of biopolymers and chitosan is one of these compounds. Chitosan has become one of the leading biopolymers for plants against various stresses in recent decades due to its numerous properties. Due to the side effects of chemical drugs, the use and importance of medicinal plants are increasing. Savory is one of the most widely used and widely used medicinal plants. Savory (Satureja hortensis L.) is an annual or perennial herbaceous plant, fragrant and belongs to the Lamiaceae family. The aim of this study was to investigate the effect of chitosan foliar application on growth, biochemical properties, and amount of savory (Satureja hortensis L.) essential oil under different levels of soil moisture.Materials and MethodsThis study was conducted in the research greenhouses of the Ferdowsi University of Mashhad in 20192020 as a factorial in a completely randomized design with 2 factors and 3 replications. The first factor was different levels of soil moisture (30, 60, and 90% of field capacity) and the second factor was different levels of chitosan foliar application (water control, acetic acid control, 0.5, 1, and 2 g l1). Different levels of soil moisture were applied when the plants reached the 46 leaf stage. Before applying drought stress, soil arable capacity was determined. Chitosan foliar application was performed in two stages. The first stage was when the plants were in the 68 leaf stage and the second foliar application was done two weeks after the first foliar application. During the growing season, all crops, including weed control, were uniformly applied between treatments. The studied traits included growth characteristics, wet and dry biomass of shoots and roots, relative leaf water content, electrolyte leakage, proline content, malondialdehyde, hydrogen peroxide, and essential oil.Results and discussedBased on the obtained results, with decreasing soil moisture, growth indices and relative water content of plant leave decreased significantly, and in contrast, leakage of electrolytes, proline, malondialdehyde, hydrogen peroxide, and plant essential oil was increased. The highest amount of hydrogen peroxide (0.24 mg g1 fresh leaf weight) was observed at the lowest soil moisture level (30% of field capacity) and the use of chitosan, especially at the level of 0.5 g l1, reduced the significance. The application of this concentration of chitosan reduced the leakage of electrolytes and hydrogen peroxide by 8.86% and 23.77% at the highest stress levels, respectively. Also, the application of 0.5 g l1 of chitosan caused that at the highest level of stress, plant height, shoot and root biomass, and relative leaf water content Increase 2.78, 60.18, 118.18, and 18.6 (percent), respectively. However, application of 2 g l1 of chitosan intensified the stress in the plant so that the amount of electrolyte leakage at the lowest soil moisture level (30% of field capacity) and application of 2 g l1 of chitosan compared to the control (no use of chitosan) with 11.98%. The increase was accompanied. Also, the highest amount of proline (0.0194 μg g1) was observed in the application of 2 g l1 of chitosan and 30% of soil capacity.ConclusionChitosan foliar application, especially the application of 0.5 g l1, improved the growth characteristics, the relative leaf water content of the plant and also reduced the damaging effects of electrolyte leakage, malondialdehyde, and hydrogen peroxide in savory. In general, the results of this study showed that the use of chitosan improved the tolerance of savory under drought stress.
Keywords
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved