ارزیابی توانایی روش‌های تشخیص خطاهای بارز در مدل‌سازی رقومی زمین

امروزه مدل‌‌های رقومی زمین (dem‌)، یک منبع مهم داده‌‌ی مکانی برای کاربردهای متنوع در بسیاری از زمینه‌های علمی و تجاری می‌باشد. از این‌رو، خصوصیت اصلی آن‌‌ها، یعنی دقت، مورد توجه ویژه‌ای قرار دارد. این مدل‌ها در مراحل نمونه‌برداری، اندازه-گیری و بازسازی با انواع مختلفی از خطاها آلوده می‌گردند. این خطاها به سه گروه؛ اتفاقی، سیستماتیک، و بارز تقسیم می‌شوند. وجود خطاهای بارز موجب بروز نتایج غیر قابل قبول در محصول نهایی می‌گردد. بنابراین، شناسایی و حذف خطاهای بارز از داده‌های مدل رقومی زمین، توجه بسیاری را در آنالیزهای داده‌های مکانی به خود معطوف ساخته است. اغلب روش‌های موجود بر مبنای آزمون‌های آماری هستند که به دلیل ایزوله در نظر گرفتن مشاهدات و صرفنظر کردن از تاثیرات آن‌ها روی مشاهدات دیگر مشکلات قابل توجهی را ایجاد می‌نمایند. به‌دلیل ضعف و محدودیت این روشها، در این پژوهش الگوریتمی مبتنی بر برآورد پایدار به روش کمترین مربعات با وزن‌دهی تکراری (irls‌) ارائه شده است. همچنین، کاربرد روش پیشنهادی در مقابل شیوه‌ی کلاسیک کمترین مربعات مورد آزمون قرار گرفته است. برای این منظور، منطقه‌ی مورد نظر به چند بخش تقسیم می‌شود. در هر بخش با برازش یک سطح دوخطی و محاسبه‌ی بردار باقیمانده‌ها با استفاده از برآورد پایدار سعی در کمینه کردن مجموع مربعات بردار باقیمانده‌ها و کشف خطاها می‌شود. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که روش پیشنهادی یک راه‌حل با بیشترین پایداری فراهم می‌نماید که شناسایی مشاهدات دارای خطای بارز را امکان‌پذیر می‌سازد.