تعیین اثربخشی برنامه آموزش گروهی شایستگی اجتماعی بر دلبستگی ناایمن و مهارت‌های اجتماعی کودکان بی‌سرپرست

مقدمه: شایستگی اجتماعی به عنوان یکی از پیش‌بینی‌کننده‌های موفقیت تحصیلی و اجتماعی فرد به شمار می‌رود که می‌تواند، عملکرد مطلوب کنونی و آینده او را تحت تاثیر قرار دهد؛ بر همین اساس هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی برنامه مداخله‌ای شایستگی اجتماعی بر دلبستگی ناایمن و مهارت‌های اجتماعی کودکان بی‌سرپرست بود.روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان بی‌سرپرست شهر سنندج در سال تحصیلی 1403-1402 بود. 30 دانش‌آموز که نمره آن‌ها در پرسشنامه دلبستگی ناایمن یک انحراف معیار بالاتر و در مهارت‌های اجتماعی یک انحراف معیار پائین‌تر از میانگین بود با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و به صورت گمارش تصادفی در گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. که گروه آزمایش 16 جلسه 45 دقیقه‌ای تحت برنامه آموزش شایستگی اجتماعی قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار‌های مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه اختلال دلبستگی راندولف (2000) و پرسشنامه نظام درجه‌بندی مهارت‌های اجتماعی گرشام و الیوت (1990) بودند. تحلیل داده‌های آماری با استفاده از روش تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار آماری spss نسخه 23 صورت گرفت.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که برنامه آموزش گروهی شایستگی اجتماعی بر کاهش دلبستگی ناایمن و افزایش مهارت‌های اجتماعی و مولفه‌های آن (همکاری، جرات ورزی و خودمهارگری) موثر است (0.001>p) و نتایج در دوره پیگیری حفظ شد.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان گفت که برنامه آموزش گروهی شایستگی اجتماعی روش مداخله‌ای مناسبی جهت کاهش دلبستگی ناایمن و افزایش مهارت‌های اجتماعی کودکان بی‌سرپرست است.

determining the effectiveness of the social competence group training program on insecure attachment and social skills of orphaned children

introduction: social competence serves as a critical predictor of academic and social success, significantly influencing both current and future functioning. this study evaluated the efficacy of a social competence group training program (scgtp) in addressing insecure attachment and enhancing social skills among orphaned children.methods: employing a quasi-experimental pretest-posttest control group design with three-month follow-up, the study sampled 30 institutionalized children in sanandaj (2022-2023 academic year). participants were selected through purposive sampling based on scoring one standard deviation above the mean on insecure attachment measures (randolph attachment disorder questionnaire, 2000) and one standard deviation below on social skills measures (social skills rating system; gresham elliott, 1990). random assignment created experimental (n=15) and control (n=15) groups. the experimental group received 16 weekly 45-minute scgtp sessions, while the control group received no intervention. data analysis utilized analysis of covariance (ancova) in spss-23.results: findings demonstrated significant intervention effects, with scgtp effectively reducing insecure attachment (p<0.001) and improving overall social skills (p<0.001), including specific components of cooperation, assertiveness, and self-control. treatment gains were maintained at three-month follow-up.conclusion: the scgtp represents an effective intervention for ameliorating attachment insecurity and enhancing social competence in orphaned children. implementation of such programs in institutional settings could substantially improve psychosocial outcomes for this vulnerable population.