هنجاریابی مقیاس افراط ‌گرایی خشونت‌آمیز و بررسی رابطه آن با تایید خشونت اجتماعی علیه زنان

مقدمه: افراطی‌گری و خشونت مهمترین چالش بشری در جهان است. هدف پژوهش هنجاریابی مقیاس افراط‌گرایی خشونت‌آمیز و بررسی رابطه آن با تایید خشونت اجتماعی علیه زنان بود.روش: روش پژوهش توصیفی بود. جامعۀ آماری دانشجویان دانشگاه‌های شهر تبریز در سال تحصیلی 1402-1403 بود. طبق نظر کلاین (2010)، 417 نفر (250 مرد و 167 زن) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب گردید. ابزارهای گرد‌آوری داده‌ها شامل مقیاس‌های محقق‌ساخته افراط‌گرایی خشونت‌آمیز و مقیاس تایید خشونت اجتماعی علیه زنان بود که در این پژوهش ساخت و هنجاریابی گردید. داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی اکتشافی و رگرسیون تحلیل گردید.یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی با تحلیل مولفه‌های اصلی و روش چرخش واریماکس منجر به استخراج دو عامل تایید افراط‌گرایی و تایید ابزارهای خشونت/ غیرقانونی شد. دو عامل استخراج شده 58.42 درصد واریانس کل متغیرها را تبیین می‌کنند. روایی همگرا این مقیاس با مقیاس تایید خشونت اجتماعی علیه زنان تایید گردید (0.01>p، 0.77=r). پایایی کل مقیاس افراط‌گرایی خشونت‌آمیز، خرده مقیاس تایید افراط‌گرایی و تایید ابزارهای خشونت/ غیرقانونی به ترتیب 0.89، 0.90، 0.81 بدست آمد. پایایی کل مقیاس به روش بازآزمایی (0.78=r) بود.نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که مقیاس افراط‌گرایی خشونت‌آمیز یک ابزار معتبر و قابل اعتماد برای استفاده در جامعه ایران است. اغلب افراد دارای نگرش‌های افراطی خشونت‌آمیز، گرایش به خشونت‌ اجتماعی علیه زنان دارند. اغلب آنها از خشونت اجتماعی علیه زنان حمایت می‌کنند و استفاده از روش‌های خشن و غیرقانونی را مجاز می‌دانند.

standardization the scale of violent extremism and study its relationship with the approval of social violence against women

introduction: extremism and violence remain critical global challenges. this study aimed to standardize a scale for measuring violent extremism and explore its correlation with the endorsement of social violence against women. method: the study utilized a descriptive research design. the target population consisted of university students in tabriz during the 2023-2024 academic year. following klein (2010), a sample of 417 participants (250 men and 167 women) was selected through multi-stage cluster sampling. data were collected using two researcher-developed tools: a violent extremism scale and a scale measuring the endorsement of societal violence against women, both constructed and standardized in this study. data analysis involved pearson correlation, exploratory factor analysis, and regression techniques. results: exploratory factor analysis, employing principal component analysis with varimax rotation, identified two factors: &endorsement of extremism& and &approval of violence and illegal methods.& together, these factors accounted for 58.42% of the total variance. the violent extremism scale demonstrated strong convergent validity with the social violence endorsement scale against women (r=0.77, p<0.01). reliability coefficients were robust, with cronbach’s alpha values of 0.89 for the overall violent extremism scale, 0.90 for the endorsement of extremism subscale, and 0.81 for the approval of violence-illegal methods subscale. test-retest reliability was also confirmed (r=0.78). conclusion: the findings establish the violent extremism scale as a valid and reliable tool for assessing attitudes in iranian society. individuals exhibiting violent extremist tendencies showed a significant inclination to endorse social violence against women, often justifying the use of violent and illegal means.