ساخت و اعتباریابی یک محتوای آموزشی انگیزش-محور با هدف افزایش رفتار صرفه‌جویی برق؛ یک مطالعه کیفی

مقدمه: رفتار صرفه جویی برق یکی از راهکارهای مهم در کاهش مصرف برق است. هدف از این پژوهش، ساخت و اعتباریابی یک محتوای آموزشی برای آموزش رفتار صرفه جویی برق بود.روش: روش مورد استفاده در این پژوهش، تحلیل مضامین و انطباق یافته‌ها با یک مدل‌ بومی بود. برای این منظور در گام اول از مقالات منتشرشده در تارنماهای علمی در بین سال های 2010 تا 2020 مرتبط با رفتار صرفه جویی برق استفاده شد. نمونه مورد بررسی شامل 103 مقاله بود. در گام دوم یافته های حاصل از بررسی مقالات با ارکان مدل پیشنهادی عبدی ورمزان و همکاران (1399 و 1401) ترکیب و شبکه مضامین مشتمل بر یافته های گام اول و مدل مذکور ترسیم گردید. در گام سوم، یک محتوای آموزشی با پوشش مضامین استخراج‌ شده و ارکان مدل پیشنهادی عبدی ورمزان و همکاران (1399 و 1401) تهیه گردید. در گام چهارم برای سنجش روایی محتوا از نظر 28 نفر از متخصصان حوزه های مرتبط استفاده شد. در گام پنجم، محتوای آموزشی از طریق مصاحبه با 6 نفر از صاحب‌نظران در حوزه آموزش و روان شناسی اجتماعی مورد بررسی مجدد قرار گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش شامل استخراج 422 مفهوم پایه بود که در قالب 17 مضمون سازمان دهنده طبقه‌بندی‌شده و همگی مضمون فراگیر رفتار صرفه جویی برق را تشکیل می دادند. محتوای آموزشی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تدوین و اعتبار سنجی گردید و اعتبار آن مورد تائید خبرگان قرار گرفت.نتیجه‌گیری: این برنامه می تواند به عنوان یک منبع جامع و ابزاری کارآمد در آموزش رفتار صرفه جویی برق مورد استفاده نهادها و متولیان امر باشد.

construction and validation of motivation-oriented educational content to increase electricity-saving behavior: a qualitative study

introduction: electricity-saving behavior is one of the key ways to reduce electricity consumption. the purpose of this research was to create and validate educational content aimed at teaching electricity-saving behavior.method: this research utilized thematic analysis and adapted the findings to a local model. the first step involved reviewing articles published on scientific websites between 2010 and 2020 that were related to electricity-saving behavior. a total of 103 articles were included in the sample. in the second step, the findings from these articles were aligned with the elements of the model proposed by abdivarmazan et al. (2018, 2019). the third step involved creating educational content that encompassed the extracted themes as well as the elements of the aforementioned model. the fourth step included assessing the validity of the educational content with the help of 28 experts in relevant fields. finally, in the fifth step, the educational content was re-evaluated through interviews with six experts in education and social psychology.findings: the research findings included the identification of 422 foundational concepts, which were organized into 17 themes. together, these themes contributed to the comprehensive concept of electricity saving behavior. the educational content was developed and validated over the course of eight 90-minute sessions, with its validity confirmed by experts.conclusion: this program serves as a comprehensive resource and an effective tool for educating individuals about electricity saving behavior.