بررسی شاخص‌های ذهنیت تفکر طراحی در آموزش عالی

کیفیت یک نظام آموزشی ارتباط تنگاتنگی باکیفیت اساتید آن دارد. توجه به شایستگی حرفه‌ای اساتید، به‌عنوان یکی از عناصر برنامه درسی حائز اهمیت است. ذهنیت  به‌عنوان یک مجموعه شایستگی تفکر طراحی  نقش مهمی در توسعه تفکر طراحی افراد ایفا می‌نماید. هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص‌های ذهنیت تفکر طراحی اساتید دانشگاه فرهنگیان است. روش پژوهش حاضر، توصیفی از نوع پیمایشی است. ابزار پژوهش، پرسش‌نامه ذهنیت تفکر طراحی با 72 گویه در پنج شاخص «ریسک‌پذیری»، «همدلی»، «فرایندهای طراحی مسئله»، «تیمی» و «یادگیرنده مادام‌العمر» بوده که میزان آلفای کرونباخ کل پرسش‌نامه 958/0 به دست آمد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تی تک نمونه‌ای، آزمون تی مستقل، آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون شفه، آزمون کندال وی و تجزیه‌وتحلیل micmac استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه اعضا هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای از بین مراکز دانشگاه فرهنگیان شهر تهران به دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد که سطح پنج شاخص پژوهش در میان اساتید بالاتر از حد متوسط است و تنها دو گویه از شاخص ریسک‌پذیری نسبت به میانگین نظری تفاوت معنادار نداشته است. هیچ‌کدام از شاخص‌های تفکر طراحی بر اساس متغیرهای جنسیت و سابقه خدمت معنی‌دار نشدند؛ اما بر اساس حوزه‌های دانشی، شاخص‌های ریسک‌پذیری و یادگیرنده مادام‌العمر در بین سه حوزه دانشی دارای تفاوت معنی‌داری هستند. همچنین آزمون کندال وی حاکی است که رتبه‌بندی شاخص‌های تفکر طراحی به ترتیب شامل یادگیرنده مادام‌العمر، تیمی، همدلی، فرایندهای طراحی مسئله و ریسک‌پذیری است. 

investigating the indicators of design thinking mindset in higher education

the quality of an educational system is closely related to the quality of its instructors. attention to the professional competencies of instructors is one of the important elements of the curriculum. mindset، as a set of design thinking competencies، plays a significant role in the development of individuals’ design thinking. the aim of the present study is to examine the indicators of design thinking mindset among the faculty members of farhangian university. the research method is descriptive and of the survey type. the research tool is a design thinking mindset questionnaire consisting of 72 items across five indicators: “risk-taking،” “empathy،” “problem design processes،” “teamwork،” and “lifelong learner،” with a total cronbach’s alpha of 0.958 obtained for the questionnaire. for data analysis، one-sample t-test، independent t-test، one-way anova، scheffé test، kendall’s w test، and micmac analysis were used. the statistical population of this study includes all faculty members of farhangian university in tehran، which was obtained using stratified sampling from among the centers of farhangian university in tehran. the findings of the study indicated that the level of the five research indicators among the instructors is above average، and only two items from the risk-taking indicator did not show a significant difference from the theoretical mean. none of the design thinking indicators were significant based on the variables of gender and work experience, however، based on knowledge areas، the indicators of risk-taking and lifelong learner showed significant differences among the three knowledge areas. additionally، kendall’s w test indicates that the ranking of design thinking indicators is as follows: lifelong learner، teamwork، empathy، problem design processes، and risk-taking.