عناصر برنامه درسی پست مدرن در آموزش عالی ایران، مزایا و معایب آن (مورد مطالعه: اعضای هیات علمی دانشگاه تبریز)

برنامه درسی پست مدرنیسم رویکردی است که بر تفاوت و تنوع و شناخت تغییرات در زمان، فضا، مرزها و مکانی که شخص به طور اجتماعی و تاریخی در آن شکل می گیرد تمرکز زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عناصر برنامه درسی پست مدرن در آموزش عالی ایران، با مطالعه ای در دانشگاه تبریز انجام گرفته است. این پژوهش با رویکرد کیفی و در دو بخش انجام گرفته است. در بخش اول برای پاسخ به سوال اول پژوهش، از روش سنتزپژوهی و در بخش دوم برای پاسخ به سوال دوم و سوم، از روش پدیدارشناسی از نوع توصیفی استفاده شده است. ابزار مورد استفاده در بخش دوم، مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. نمونه مورد نظر از میان اعضای هیات علمی دانشگاه تبریز و به شیوه هدفمند، با ملاک داشتن حداقل 5 سال سابقه تدریس و همچنین اظهار تمایل برای شرکت در مصاحبه، انتخاب شده است. مضامین به دست آمده از مصاحبه ها شامل: اهداف ثابت، محتوای نیمه منعطف، روش های یاددهی-یادگیری مشارکتی و پروژه محور و ارزشیابی ترکیبی نشان می دهند که عناصر برنامه درسی پست مدرن در سه عنصر محتوا، روش های یاددهی-یادگیری و ارزشیابی در برنامه درسی آموزش عالی ایران، نسبتاً نفوذ کرده است ولی در عنصر اهداف، نفوذ محسوسی نداشته است و این عنصر در آموزش عالی، شکل سنتی خود را حفظ کرده است. همچنین مضامین کثرت گرایی، پذیرش شکاکیت نسبت به دین و اخلاق و پوچگرایی به عنوان معایب پست مدرن و اشاعه ی فرهنگ ها، توجه به تفاوت ها و پرورش نگاه انتقادی به عنوان مزایای نفوذ پست مدرن در برنامه درسی آموزش عالی ایران معرفی شدند. به نظر می رسد هنوز درک و شناخت کاملی از پست مدرنیسم و برنامه درسی آن حاصل نشده است. بایستی با درک عمیق تر زوایای پنهان برنامه درسی پست مدرن و دستاوردهای مثبت آن، آثار و تبعات سوء آن را به حداقل رسانید.

elements of postmodern curriculum in iranian higher education, its advantages and disadvantages (case study: faculty members of tabriz university)

the postmodern curriculum is an approach that focuses on differences, diversity and recognizing changes in the time, space, boundaries, and place in which one is socially and historically formed. the aim of this study was to investigate the elements of postmodern curriculum in iranian higher education through a study at the university of tabriz. this research was conducted with a qualitative approach in two phases. in the first phase, to answer the first question of the research, synthesis research was used and in the second phase, to answer the second and third questions, the phenomenological method of descriptive type was employed. the tool used in the second phase included a semi-structured interview. the sample was selected from the faculty members of tabriz university by purposeful sampling. themes obtained from the interviews including: fixed objectives, semi-flexible content, collaborative and project-based teaching-learning methods and combined evaluation showed that the elements of the postmodern curriculum have penetrated three elements of content, teaching-learning methods and evaluation in the iran's higher education curriculum to some extent, but no significant impact was detected on the element of goals, and this element has retained its traditional form in higher education. also, the themes of pluralism, acceptance of skepticism about religion and ethics and absurdism were introduced as disadvantages of postmodernism and dissemination of cultures, attention to differences and cultivating a critical view as benefits of postmodern influence in iranian higher education curriculum. it seems that there is need for further studies in order to achieve a complete understanding of postmodernism and its curriculum. the practitioners should minimize the negative effects and consequences by understanding the hidden angles of the postmodern curriculum and its positive achievements.