>
Fa   |   Ar   |   En
   ویژگی‌های زمین‌شناسی، کانه‌زایی، ژئوشیمی، و میانبار ‌سیال کانسار مس باغ‌ خشک، سیرجان، جنوب‌شرق ایران  
   
نویسنده یحیی زاده فائزه ,علی پوراصل مسعود
منبع پژوهشهاي دانش زمين - 1400 - دوره : 12 - شماره : 48 - صفحه:189 -212
چکیده    کانسار باغ خشک در ٣٥ کیلومتری شمال خاور سیرجان در کمربند مس کرمان واقع است. گدازه و توف‌های آندزیتی تا ‌آندزیت بازالتی ائوسن گسترده ترین واحد های سنگی هستند. استوک های نیمه عمیق گرانودیوریت و دیوریت پورفیری به سن میوسن پسین در سنگ‌های آتشفشانی نفوذ کرده‌اند. مناطق دگرسانی از داخل به خارج شامل پتاسیک، فیلیک، آرژیلیک و پروپیلیتیک است. این کانسار شامل کانی های سولفیدی (پیریت، کالکوپیریت، بورنیت، مولیبدنیت، کالکوسیت و کوولیت)، اکسیدهای آهن (مگنتیت، اولیژیست، هماتیت و گوتیت) و مالاکیت است که بیشتر به صورت‌های دانه پراکنده و رگه رگچه ای در مناطق پتاسیک و فیلیک مشاهده می‌شوند. سنگ های آذرین منطقه از نوع سری کالک‌آلکالن هستند و در محیط کمان های قاره‌ای نرمال تشکیل شده‌اند. مس عنصر اصلی کانسار است و با مولیبدن همبستگی مثبت دارد. میانبارهای سیال در کریستال‌های کوارتز شامل گونه‌های lv، vl و lvh است. درجه حرارت همگن‌شدن میانبارهای سیال lv، vl و lvh به‌ ترتیب از 180 تا 289، 331 تا 565 و 207 تا 276 درجه سانتی‌گراد، و شوری آنها از 35/0 تا 24/10، 88/0 تا 22/11 و 55/33 تا 66/42 درصد وزنی معادل نمک طعام تغییر می‌کند. تفسیر داده‌های میانبار سیال اغلب سرد شدن طبیعی و رقیق‌شدگی سیال در سطح را در ته‌نشست فلزات دخیل می‌داند. سامانه ماگمایی باغ خشک همانند دیگر سامانه‌های ماگمایی بارور در کمربند ارومیه دختر، از ذوب بخشی منبع گوشته‌ای و پوسته زیرین ضخیم شده تشکیل شده، که در این میان سهم پوسته زیرین غالب بوده است. در نهایت، کانه‌زایی باغ خشک یک کانسار مس پورفیری است، که با ماگماهای آداکیتی و بارور میوسن پسین مرتبط است.
کلیدواژه باغ‌ خشک، کانه‌زایی، کمربند مس کرمان، مس پورفیری، میانبار سیال
آدرس دانشگاه صنعتی شاهرود, دانشکده علوم زمین, گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی, ایران, دانشگاه صنعتی شاهرود, دانشکده علوم زمین, گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی, ایران
پست الکترونیکی masoodalipour@shahroodut.ac.ir
 
   Geology, mineralization, geochemistry, and fluid inclusion characteristics of the Bagh Khoshk copper deposit, Sirjan, southeast Iran  
   
Authors Yahyazade Faezeh ,Alipour-Asll Masood
Abstract    IntroductionBagh Khoshk deposit is located 35 km northeast of Sirjan in the southern Urmia Dokhtar magmatic belt (Kerman metallogenic area). The magmatic activities and copper mineralization in this belt are attributed to the EoceneOligocene, middlelate Oligocene, and middlelate Miocene. Meanwhile, fertile porphyry copper deposits are genetically associated with middlelate Miocene granitoids (adakitic intrusive rocks). In Kerman metallogenic area, intrusive rocks are divided into productive with Miocene age (KuhPanj type) and semiproductive to barren groups with EoceneOligocene age (Jebal Barez type). Bagh Khoshk copper deposit has not been studied in terms of mineralization and genesis. In addition, it is not clear whether the Bagh Khoshk granitoid intrusion is a productive or semiproductive to barren magmatic system in the Kerman region. In this research, Bagh Khoshk deposit has been studied from the perspective of lithology, alteration, geochemistry, mineralization and fluid inclusion and by determining the geochemical nature of Bagh Khoshk granitoids, the origin of copper mineralization has been investigated.Materials and methodsIn this research, the number of 21 samples from the outcrops and 24 samples of drilling cores have been selected for petrographic and mineralogical studies. 13 unaltered to less altered rock samples were taken from the outcrops and drilling cores for petrological studies and analyzed using XRF and ICPOES/MS methods for major and trace elements. Ore geochemistry study has been done on 491 rock samples from drilling cores. To study the fluid inclusion, 4 mineralized samples were selected from the potassic and phyllic alteration zones and after preparation of double polished sections, microthermometry studies were done on quartz crystals.Results and discussionThe Eocene andesite to basaltic andesite lava flows and tuffs are the most widespread rock units in the Bagh Khoshk area. Late Miocene hypabyssal porphyry granodiorite and diorite stocks are intruded into the volcanic rocks. The alterations include potassic, prophylitic, phyllic, and argillic zones from the inside out. This deposit includes sulfide minerals (pyrite, chalcopyrite, bornite, molybdenite, chalcocite, and covellite), iron oxides (magnetite, olygiste, hematite, and goethite) and malachite which are mostly observed as disseminated and veinveinlet forms in the potassic and phyllic zones. Copper is the major element, which has a positive correlation with molybdenum. Fluid inclusions in quartz crystals include LV, VL, and LVH types. The homogenization temperature of the LV, VL, and LVH fluid inclusions ranging from 180 to 289, 331 to 565, and 207 to 276 ⁰C. Their salinity varies from 0.35 to 10.24, 0.88 to 11.22, 33.55 to 42.66 wt.% NaCl eq., respectively. The Bagh Khoshk magmatic system in the UrmiaDokhtar belt, was formed by partial melting of mantle source and thickening of lower crust, where the share of lower crust has been dominant. Finally, the Bagh Khoshk mineralization is a porphyry copper deposit, which is associated with adakitic and productive late Miocene magmas.ConclusionThe late Miocene granodiorite intrusions host copper mineralization in the Bagh Khoshk area. These intrusions have the geochemical properties of adakitic magmas and are located in a normal continental arc environment. Enrichment in LREE, high Sr/Y and La/Yb ratios, enrichment in LILE and Sr, and depletion in HFSE are prominent geochemical features of Bagh Khoshk granitoids. Chalcopyrite is the most important copperbearing mineral that is found as disseminated and vein veinlets forms in the potassic and phyllic alteration zones. Based on fluid inclusion studies, the normal cooling of magmatic fluids and their mixing with meteoric waters has been one of the most important factors of metal deposition and the average depth of fluid inclusions entrapment and placement of the Bagh Khoshk porphyry stock is estimated at about 1200 m. The Bagh Khoshk magmatic system consists of partial melting of a mantle source with garnet amphibolite composition and a thickened lower crust, in which the share of lower crust has been dominant. The rapid rise of productive adakitic magma has led to the formation of economic copper deposit in this area.
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved