>
Fa   |   Ar   |   En
   تاثیر میزان رطوبت خاک بر معدنی شدن و ثابت سرعت تجزیه فسفر آلی بقایای گیاهی  
   
نویسنده نجفی زهرا ,گلچین احمد
منبع مديريت خاك و توليد پايدار - 1396 - دوره : 7 - شماره : 1 - صفحه:39 -54
چکیده    سابقه و هدف: بقایای گیاهی به‌دلیل دارا بودن عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان در چرخه‌ی طبیعی این عناصر نقش مهمی دارند. با توجه به نقش بقایای گیاهی در بهبود حاصلخیزی خاک، آگاهی از شیوه‌های مختلف مدیریت بقایای گیاهی و انتخاب بهترین شیوه‌ی مدیریت برای این بقایا امری لازم و ضروری است. ترکیبی از عوامل محیطی و زیستی در سرعت معدنی شدن فسفر آلی در خاک نقش دارند و میکروب‌ها عامل اصلی در تجزیه کلش‌ و بقایای گیاهی هستند. عوامل غیر زنده شامل دما، نوع خاک، چگالی ظاهری، رطوبت خاک و کیفیت آب آبیاری از طریق تاثیرگذاری بر فعالیت‌های میکروبی بر معدنی شدن فسفر آلی موثرند. سرعت معدنی شدن فسفر آلی در مناطقی با دما و رطوبت بالا نسبت به مناطق سرد و خشک بیشتر است. با توجه به رابطه‌ی معکوس بین رطوبت خاک و میزان تهویه هدف این پژوهش بررسی تاثیر مقادیر مختلف رطوبت خاک بر سرعت تجزیه‌ی بقایا و معدنی شدن فسفر آلی می‌باشد. مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تاثیر میزان رطوبت خاک بر مقدار معدنی شدن و ثابت سرعت تجزیه فسفر آلی یک آزمایش به صورت کرت‌های دو بار خرد شده، بر پایه‌ی طرح کاملا تصادفی، با سه تکرار و با استفاده از کیف کلش ، در گلخانه به اجرا در آمد. فاکتورهای مورد بررسی در این آزمایش شامل نوع بقایای گیاهی در دو سطح (جو و یونجه)، سطوح رطوبتی خاک در پنج سطح (10، 25، 50، 75 و 100 درصد رطوبت اشباع) و مدت زمان خوابانیدن بقایا در چهار سطح (1، 2، 3 و 4 ماه) بودند که به ترتیب در کرت‌های اصلی، فرعی و فرعی فرعی قرار داده شدند. پس از سپری شدن فواصل زمانی خوابانیدن، کیف‌های کلش از خاک خارج و پس از اندازه‌گیری وزن بقایای گیاهی باقیمانده در آن‌ها میزان فسفر آلی بقایا به‌روش رنگ سنجی (رنگ زرد مولیبدات وانادات) اندازه‌گیری شد. مقدار معدنی شدن فسفر آلی از کسر میزان فسفر آلی باقیمانده در هر بازه زمانی از میزان فسفر آلی باقیمانده‌ در بازه‌ی زمانی ما قبل آن محاسبه گردید. یافته‌ها: در رطوبت‌های 10، 25، 50، 75 و 100 درصد رطوبت اشباع به ترتیب 24/ 25، 38/ 36، 40/ 43، 87/ 36 و 25/ 31 درصد فسفر آلی بقایا طی یک دوره‌ی چهار ماهه آزاد شد. همچنین مقدار ثابت سرعت تجزیه فسفر آلی بقایای گیاهی در سطوح رطوبتی ذکر شده به ترتیب 13/ 0، 20/ 0، 26/ 0، 21/ 0 و month1 16/ 0 در یک دوره‌ی چهار ماهه بود. نتیجه‌گیری: مقدار معدنی شدن فسفر آلی بقایا در اولین ماه خوابانیدن به‌مراتب بیشتر از سه ماهه‌ی بعدی خوابانیدن بود. بیشترین مقدار معدنی شدن فسفر آلی در سطح رطوبت 50 درصد اشباع (رطوبت ظرفیت مزرعه) مشاهده گردید. نتایج همچنین نشان دادند که بیش بود رطوبت (کمبود تهویه) همانند کمبود آن عامل محدود کننده‌ی قوی برای معدنی شدن فسفر بود و در رطوبت‌های اشباع و نزدیک به آن، مقدار معدنی شدن فسفر آلی اندک و نزدیک به مقدار معدنی شدن فسفر در سطوح رطوبتی کمتر از ظرفیت مزرعه بود.
کلیدواژه رطوبت خاک، مقدار معدنی شدن فسفر آلی، ثابت سرعت تجزیه‌ی فسفر آلی، بقایای گیاهی
آدرس دانشگاه زنجان, گروه علوم خاک, ایران, دانشگاه زنجان, گروه علوم خاک, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved