مدل‌سازی پراکنش قرقاول معمولی (phasianus colchicus) در استان مازندران مبتنی به روش بیش ترین بی‌نظمی

مقدمه: قرقاول معمولی (phasianus colchicus) به طور گسترده‌ در مناطق معتدله تا نیمه‌گرمسیری حوزه پالئارکتیک پراکندگی دارد و چهار زیرگونه از پنج زیرگونه‌ شناخته شده آن در ایران حضور دارند. با وجود این که گونه‌ قرقاول معمولی از لحاظ ریخت‌شناسی و تبارشناسی شناخته شده است، انتخاب زیستگاه این گونه در ایران ناشناخته باقی مانده و در نتیجه‌ کمبود این اطلاعات و هم چنین خطراتی مانند شکار بی‌رویه باعث شده تا این گونه در فهرست گونه‌های تحت حمایت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گیرد و این مورد شناسایی زیستگاه‌های مطلوب آن برای اجرای برنامه‌های حفاظتی گونه را مهم‌تر می‌سازد.مواد و روش‌ها: در این پژوهش مدل سازی ماوای بوم شناختی با استفاده از الگوریتم بیش ترین بی‌نظمی (maxent) جهت پیش‌بینی صحیح پراکنش جغرافیایی این گونه در استان مازندران انجام شد. بدین منظور از نقاط ثبت شده از حضور قرقاول معمولی ‌در شمال کشور در بازه‌ای 5 ساله و پانزده متغیر زیستگاهی تحت مدل بیش ترین بی‌نظمی، مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه انجام شد. اعتبارسنجی مدل با استفاده از سطح زیرمنحنی (auc) و میزان سودمندی متغیرها با تحلیل آزمون جک‌نایف صورت گرفت.نتایج: طبق نتایج سطح زیرمنحنی roc برابر با 0.918 به‌دست آمد که نمایانگر قدرت تشخیص بالای مدل در شناسایی مناطق مطلوب زیستگاه قرقاول معمولی است. هم چنین نتایج مدل‌سازی‌ها نشان داد که متغیرهای ارتفاع از سطح دریا (مدل رقومی ارتفاع)، بارش سالانه، فاصله از مناطق جنگلی و بارش گرم‌ترین فصل بیش ترین اهمیت را در پیش‌بینی حضور جمعیت‌های این گونه در زیستگاه‌های مطلوب استان مازندران دارند. هم چنین بررسی‌ها نمایان کرد که پراکنش قرقاول در استان مازندران عمدتاً در مناطق شرقی و شمال غربی استان می‌باشد. بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش مناطق مطلوب در غرب، جنوب شرقی استان و ذخیره‌گاه زیست کره میانکاله قرار دارند. این مناطق بیش تر دارای پوشش طبیعی جنگلی و چمنزار بوده که درنتیجه به مدیران حفاظت پیشنهاد می‌گردد تا با حفاظت پایدار از این زیستگاه‌ها گامی در جهت حفظ بقای گونه بردارند.