عوامل موثر بر تمکین مالیاتی در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی: رویکرد داده‌های تابلویی با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌ یافته

تمکین مالیاتی یکی از مهم‌ترین موضوعات در حوزه مدیریت اقتصادی است که به شفافیت مالی، عدالت اقتصادی، و افزایش منابع درآمدی دولت‌ها کمک می‌کند. در کشورهای عضو oecd، سیاست‌گذاری‌های مالیاتی طی سال‌های 1990 تا 2022 با هدف بهبود تمکین مالیاتی و ارتقای پایداری درآمدهای مالیاتی انجام شده است. پژوهش حاضر به بررسی عوامل موثر بر تمکین مالیاتی در این کشورها پرداخته و از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (gmm) برای تحلیل داده‌های تابلویی استفاده کرده است. نتایج نشان می‌دهد که نرخ مالیات و مجذور آن تاثیری غیرخطی و معنادار بر تمکین مالیاتی دارند، به‌گونه‌ای که رابطه مثبت میان نرخ مالیات و تمکین مالیاتی تا یک سطح بهینه برقرار است، اما افزایش بیش از حد نرخ مالیات می‌تواند با کاهش تمکین مالیاتی همراه شود. همچنین، شاخص اشتغال تاثیری مثبت و معنادار بر تمکین مالیاتی داشته و نشان‌دهنده اهمیت اشتغال‌زایی در گسترش پایه‌های مالیاتی است. در مقابل، شاخص فساد تاثیری منفی و معنادار بر تمکین مالیاتی دارد، که بر لزوم کاهش فساد و افزایش شفافیت در نظام مالیاتی تاکید می‌کند. تولید ناخالص داخلی سرانه نیز تاثیری منفی بر تمکین مالیاتی نشان می‌دهد که می‌توان آن را به تغییرات ساختاری در اقتصاد و سیاست‌های مالیاتی کشورهای مورد مطالعه نسبت داد. با وجود این، نسبت درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی در کشورهای oecd روندی باثبات و نسبتا افزایشی داشته که بیانگر نقش اصلاحات و شفافیت در پایداری نظام مالیاتی این کشورها است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به طراحی سیاست‌های موثر برای بهبود تمکین مالیاتی در ایران کمک کند، از جمله تعیین نرخ بهینه مالیات، تقویت سیاست‌های اشتغال‌زا، افزایش شفافیت و کاهش فساد در نظام مالیاتی.

factors influencing tax compliance in oecd member countries: a panel data approach using gmm

tax compliance is one of the most significant issues in the field of economic management، contributing to financial transparency، economic justice، and the enhancement of government revenue sources. in oecd member countries، tax policies between 1990 and 2022 have been designed to improve tax compliance and strengthen the sustainability of tax revenues. this study examines the determinants of tax compliance in these countries using the generalized method of moments (gmm) for panel data analysis. the results indicate a nonlinear and significant effect of the tax rate and its squared term on tax compliance، suggesting that while a positive relationship exists between the tax rate and compliance up to an optimal threshold، excessive increases in tax rates may reduce compliance. furthermore، the employment index has a positive and significant effect on tax compliance، highlighting the importance of job creation in expanding the tax base. in contrast، the corruption index has a negative and significant effect on compliance، emphasizing the need to reduce corruption and increase transparency within the tax system. per capita gdp also exhibits a negative effect on tax compliance، which can be attributed to structural changes in the economy and the fiscal policies of the countries studied. nevertheless، the ratio of tax revenue to gdp in oecd countries has remained relatively stable and slightly increasing، reflecting the role of reforms and transparency in sustaining their tax systems. the findings of this study can inform the design of effective policies to enhance tax compliance in iran، including determining optimal tax rates، strengthening employment policies، improving transparency، and reducing corruption within the tax administration.