اثربخشی روش مداخله مبتنی بر اصلاح سوگیری شناختی نسبت به نشانه‌های سیگار بر سوگیری شناختی و آمادگی ابتلا به اعتیاد افراد سیگاری

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی اصلاح سوگیری شناختی نسبت به نشانه‌های سیگار بر سوگیری شناختی و آمادگی ابتلا به اعتیاد مواد مخدر کارمندان سیگاری اجرا شد.روش : روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون_پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کارمندان مرد سیگاری شاغل در ادارات دولتی شهر بوشهر در سال 1401 بود. ابتدا با استفاده از روش تصادفی، تعداد هشت اداره از ادارات دولتی شهر بوشهر انتخاب، سپس طی فراخوانی در ادارات مذکور از کارمندان سیگاری آنها خواسته شد در صورت تمایل به شرکت در یک پروژه پژوهشی روانشناختی اعلام آمادگی نمایند. سرانجام، با استفاده از روش تصادفی ساده تعداد 37 نفر از 83 فرد سیگاری که برای شرکت در پژوهش اعلام آمادگی کرده بودند، انتخاب شدند و به روش گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش (19 نفر ) و کنترل (18 نفر) قرار گرفتند. اعضای گروه آزمایش در برنامه 8 جلسه‌ اصلاح سوگیری شناختی نسبت به نشانه‌های سیگار شرکت کردند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش نسخه ایرانی آزمایه کاوش نقطه موسسه علوم رفتاری شناختی سینا و پرسش‌نامه آمادگی ابتلا به اعتیاد مواد مخدر اهواز بود که در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون بر روی دو گروه آزمایش و کنترل انجام شدند. برای تحلیل داده‌ها از شاخص آماری تحلیل کوواریانس استفاده شده است.یافته ها: نتایج تحلیل نشان داد که اصلاح سوگیری شناختی نسبت به نشانه‌های سیگار موجب کاهش معناداری در میانگین نمرات سوگیری شناختی و آمادگی ابتلا به اعتیاد گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (0.01>p) .نتیجه گیری: نتایج این پژوهش‌ نشان داد که مداخله اصلاح سوگیری شناختی می‌تواند به‌عنوان یک روش مفید برای کاهش سوگیری شناختی و آمادگی ابتلا به اعتیاد مواد مخدر در افراد سیگاری به کار رود.

the effectiveness of modification of cognitive bias towards smoking signs on cognitive bias and addiction potential of smokers

background and purpose: the aim of this study was to investigate the modification of cognitive bias towards the symptoms of smoking on cognitive bias and susceptibility to drug addiction in smoking employees.methods: the research method was a semi experimental type with a pre test post test design and experimental and control groups. the statistical population of the research included the smoking male employees of bushehr city in 2022. inorder to sampling, first using a random method eight offices from the government offices in bushehr selected, then through a call smoking employees were asked to declare their readiness to participate in a psychological research project. finally, 37 men out of 83 smokers who were ready to participate in the research were selected using a simple random method and randomly assigned to the experimental group (19 individuals) and the control group (18 individuals). the members of the experimental group participated in an eight cognitive bias modification towards smoking symptoms sessions. the data was collected by the sinai cognitive behavioral science institute dot probe task and the ahvaz addiction preparation scale. in two stages before and after the intervention, and covariance analysis was used to analyze the data.findings: the results of the research showed that the intervention aimed at modifying the cognitive bias towards the symptoms of smoking lead to a significant reduction in the cognitive bias as well as the susceptibility to addiction of the experimental group (p<0.01).conclusion: considering the effectiveness of interventions aimed at modifying cognitive bias on reducing cognitive bias and reducing the tendency to use drugs, the implementation of such interventions in populations susceptible to addiction will have an effective and low cost role in preventing addiction.