تاثیر تحرک طبقاتی بر بزه کاری در ایران

فاصلۀ طبقاتی یکی از مهم‌ترین مسائل اجتماعی و جرم‌شناختی است. تحرک طبقاتی ازجمله مهم‌ترین مولفه‌های موثر بر بزهکاری است. تحرک طبقاتی، روند تغییر در یک طبقه و حرکت از یک وضعیت طبقاتی به وضعیت دیگر در مسیری نزولی یا صعودی به‌شمار می‌رود. در این جستار، به یافتن راهکارهایی که بتواند به چرایی و چگونگی تاثیر تحرک طبقاتی بر بزهکاری در جامعۀ ایران پاسخ درخوری بدهد، همت شده است. از این رو، پرسش اساسی این مقاله این بوده که فرایند تاثیر تحرک طبقاتی بر بزهکاری در جامعۀ ایران چگونه است؟ در پاسخ، فرضیه اساسی بر این محور قرار داشته که وجود انگیزۀ قوی برای حرکت طولی در طبقات اجتماعی به سمت بالا و فقدان امکانات و ابزارهای قانونی لازم از جهت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... در راستای این تحرک، موجب فراهم شدن زمینه‌های ارتکاب جرم می‌شود. یافته‌های پژوهش بر این محور قرار دارد که مولفه‌های بسترساز جرم در ایران ازجمله اوضاع نابسامان اجتماعی- اقتصادی و نظام اداری، به‌هم‌ریختگی طبقات اجتماعی ناشی از افزایش بی‌رویۀ تورم، کاهش ارزش پول ملی و گسترش حاشیه‌نشینی، برآیند تحرکات طبقاتی در ایران بوده و بر بزهکاریِ ناشی از به‌هم‌ریختگی طبقات اجتماعی تاثیر بسزایی داشته و رخداد جرایم اقتصادی، مالی و فساد اداری همچون سرقت، کلاهبرداری، اختلاس و جرایم مربوط به حوزۀ ارز را نیز به‌دنبال داشته است؛ زیرا تحرک طبقاتی پیش از آنکه سایر حوزه‌های اجتماعی را آماج قرار دهد، مستقیماً بسترهای اقتصادی- مالی را نشانه می‌گیرد؛ هرچند که به تبع آن و غیرمستقیم ممکن است بر سیر تصاعدی نرخ جرایم ضد امنیت و آسایش یا جرایم علیه تمامیت جسمانی شهروندان اثر بگذارد. همچنین نظریۀ فشار مرتن به میزان زیادی رویداد جرایم در جامعه ایران را توجیه می‌نماید و از بین تمام مولفه‌ها، ناهماهنگی میان ابزارها و هدف‌های قانونیِ جامعه، عمده‌ترین مولفه در جهت‌گیری به سمت جرم قلمداد می‌شوند.

the impact of class mobility on delinquency in iran

class gap is one of the most important social and criminological issues. it is one of the important factors affecting crime. transfer of people to another class or their efforts to stay in one class has a significant effect on committing crimes. class mobility is the process of changing within a class and moving from one class status to another - either up or down. the author seeks to find solutions to answer why and how class mobility affects delinquency in iran. the basic question of the article is, what is the process of the influence of class mobility on delinquency in iran? in response, the basic hypothesis is that the presence of a strong motivation to move up in the social classes and the lack of necessary legal facilities from an economic, social, and cultural point of view provide grounds for committing crimes. the factors that create the basis for crime in iran, including the chaotic socio-economic situation and the administrative system, the confusion of social classes due to the excessive increase in inflation and the devaluation of the national currency, and the spread of marginalization, are the result of class movements in iran and has had a significant impact on the crime caused by the confusion of social classes and has also led to the occurrence of economic, financial and administrative corruption such as theft, fraud, embezzlement and currency-related crimes. class mobility directly targets economic-financial platforms before targeting other social areas. however, it may indirectly affect the progressive rate of crimes against security and comfort or crimes against the physical integrity of citizens. merton’s pressure theory justifies the corresponding rate of crime in iranian society, and among all the factors, the inconsistency between the legal means and goals of society is considered the most important factor in the direction towards crime.