حمایت از حق تمامیت اثر پدید آورندۀ فیلم سینمایی: مطالعۀ تطبیقی در نظام حقوقی امریکا و ایران

پدیدآورندۀ فیلم سینمایی علاوه بر حقوق مادی که حافظ منافع اقتصادی وی است، دارای دسته‌ای دیگر از حقوق تحت عنوان حقوق معنوی است که بر رابطۀ بین وی و اثر تمرکز دارد. ازجمله حقوق معنوی می‌توان به حق تمامیت یا یکپارچگی اثر اشاره داشت که به‌موجب آن هرگونه تغییر در اثر منوط به رضایت پدیدآورنده آن است. این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که در دو نظام حقوقی ایران و امریکا تا چه میزان از حق تمامیت فیلم سینمایی حمایت به‌عمل می‌آید؟ آیا این حمایت کافی است؟ برای نیل به پاسخ‌ها، شناسایی جایگاه حق تمامیت اثر، اهمیت آن در حمایت از منافع پدیدآورنده و شیوه‌های حمایت از آن در این دو نظام حقوقی باید مورد بررسی قرار گیرد. مطالعۀ حاضر که به روش توصیفی‌– تحلیلی و با استفاده از ابزار کتابخانه‌ای صورت گرفته است، حکایت از آن دارد که در نظام حقوقی آمریکا، حق تمامیت اثر تنها در خصوص دستۀ خاصی از آثار هنری و آن هم با شرایط خاصی مورد پذیرش واقع شده و به‌صراحت فیلم‌های سینمایی از شمول این حمایت خارج گردیده‌اند. در این نظام حقوقی، حمایت از این حق به نهاد‌های حقوقی دیگری نظیر هتک حرمت واگذار شده و شواهد گویای عدم حمایت کافی در این خصوص است. با اینکه برخلاف حقوق امریکا، در حقوق ایران حق تمامیت اثر در خصوص فیلم‌های سینمایی مورد پذیرش قرار گرفته، اما درعمل مسئلۀ سانسورهای گسترده موجب آن شده است که شاهد برخورداری از حمایت شایسته از این حق نباشیم.

protection of the right of the integrity of the artwork of the creator of motion picture: a comparative study in the legal system of the usa and iran

in addition to economic rights that protect his economic interests, the creator of a motion pictures has another category of rights called moral rights that focuses on the relationship between him and the work. among the moral rights, we can refer to the right of integrity of the work, according to which any change in the work depends on the consent of its creator. this article seeks to answer the question that to what extent the right to the integrity of the motion pictures is protected in the two legal systems of iran and the united states? is this support considered sufficient? in order to get the answer, identifying the position of the right to the integrity of the work, its importance in protecting the interests of the creator and the ways of protecting it in these two legal systems should be investigated. the current study, which was carried out in a descriptive-analytical method and using library tools, indicates that in the united states legal system, the right to the integrity of the work is only accepted in a certain category of works of art and that too under certain conditions and motion pictures are explicitly excluded from this support. in this legal system, the protection of this right has been assigned to other legal institutions such as defamation, and the evidence shows the lack of adequate protection in this regard. although, unlike united states law, in iranian law, the right of integrity of the work is accepted in regard to motion pictures; but in practice, the issue of extensive censorship means that we don’t see proper protection of this right.