سیاست حکومت محمدرضا‌شاه در قبال سلامت زنان در راستای برنامه‌های جهانی توسعه (57-1340ش.)

کلان گفتمان حمایت از زنان و ذیل آن خرده گفتمان حمایت از سلامت این گروه، طی قرن‌های هجدهم تا بیستم میلادی متاثر از جنبش‌ها و کنوانسیون‌های سازمان یافته توسط سازمان‌های رسمی و نهادهای حامی حقوق زنان در کشورهای غربی شکل گرفت. در این مسیر بسیاری از کشورهای در حال توسعه نظیر ایران در جریان مواجه با تمدن جدید، انعکاسی از آنچه در کشورهای غربی در جریان بود را به نمایش گذاشتند. ریشه‌ی اصلی توجه به سلامت زنان در این سال‌ها را می توان ذیل روایتی بزرگتر تحت عنوان روایت جدید توسعه‌ی جهانی بر‌مبنای توجه و تمرکز بر زنان به عنوان نیروی‌انسانی بررسی کرد. متاثر از جریان‌های فوق حکومت محمدرضا‌شاه برای دستیابی به اهداف توسعه در ایران ناچار شد تا توجهی خاص به سلامت زنان داشته باشد. هدف اصلی این پژوهش روشن ساختن بررسی روند تاثیرپذیری سلامت زنان ایرانی از تغییرات جهانی است. پرسش اصلی این است که برنامه‌های جهانی توسعه و شکل‌گیری سازمان‌های جهانی حامی زنان تا چه حد بر نظام سیاست‌گذاریِ‌ایران در موضوع سلامت زنان در طی سال‌های 57-1340ش. تاثیر گذاشته‌است؟ پژوهش حاضر با استفاده از شیوه‌ی اسنادی و کتابخانه‌ای در تلاش است تا روند سیاستگذاری و هم‌چنین مسئله‌شدن سلامت زنان در طی دو دهه‌ی پایانی حکومت پهلوی را در پرتوی تحولات جهانی تببین کند. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که در جریان تمایل محمدرضا‌شاه به موضوع گفتمان توسعه، حکومت تلاش بود تا همگام با سیاست‌هایِ جهانیِ حمایت از سلامت زنان حرکت کرده و سطح سلامت زنان ایرانی را ارتقا دهد.

mohammad reza pahlavi policy towards women’s health in line with global development programs (1961-1978)

the macro-discourse of supporting women and the sub-discourse of supporting the health of this group were formed during the 18th to 20th centuries, influenced by the movements and conventions organized by official organizations and institutions supporting women’s rights. in this way many developing countries, in the process of facing the new civilization, showed a reflection, of what was going on in the western countries. the main root of attention to women’s health in these years can be examined under a new narrative of global development based on focus on women as human resources. the government of mohammadrez shah was forced to pay special attention to women and their health in order to achieve the goals of the development discourse. the main goal of this research is to clarify the influence of iranian women’s health from global changes. the main question is to what extent the global development programs and the formation of international organizations supporting women affect iran’s policy-making system in the issue of women’s health. this research is trying to explain the process of governance policy making and the issue of women’s health during the last two decades of the pahlavi rule in the light of global developments by using documentary and library methods. the findings of this article show that in the course of mohammadrezashah pahlavi’s desire to implement the development discourse, the government, has been trying to move in sync with the global policies to support women’s health and promote the level of iranian women’s health .