>
Fa   |   Ar   |   En
   بسیج منابع ، فرهنگ سیاسی و مساله تداوم نهضت‌های اجتماعی در ایران ( مطالعه موردی نهضت نفت)  
   
نویسنده حسینی زاده محمدعلی ,شفیعی اردستانی رضا
منبع تحقيقات تاريخ اجتماعي - 1396 - دوره : 7 - شماره : 1 - صفحه:85 -107
چکیده    نهضت‌های اجتماعی در تاریخ معاصر ایران، تا پیش از انقلاب اسلامی، عموماً شکست خورده و تداوم نداشته‌اند. نهضت ملی شدن نفت یکی از این جنبش‌های ناکام به شمار می‌رود. در حالی که در 30 تیر سال 1331 بسیج گسترده‌ای از نیروهای اجتماعی روی داد؛ حدود یکسال بعد، در جریان کودتای 28 مرداد چنین بسیجی امکان‌پذیر نشد و نهضت نفت بدون مقاومت جدی مردمی سقوط کرد. این پژوهش با تکیه بر مفهوم سازمان در نظریه بسیج منابع چارلز تیلی به تبیین چرایی این فرایند می‌پردازد. در این راستا، ابتدا با تکیه بر منابع تاریخی به فقدان سازمان در نهضت ملی اشاره می‌شود و سپس علل آن بررسی می‌گردد. بر اساس یافته‌های این مقاله، فقدان اخلاق و فرهنگ سیاسی مطلوب و معطوف به همکاری جمعی از عوامل اصلی این مشکل به شمار می‌روند. در واقع، چرخه‌ «استبداد، بی‌اعتمادی و فردگرایی» به ظهور فرهنگی می‌انجامد که کار سازمانی را سخت و گاه ناممکن می‌سازد. بنابراین در فقدان فرهنگ سیاسی مطلوب، از جنبش‌های اجتماعی در ایران انتظار موفقیت نمی‌رود و جنبش‌هایی چون نهضت نفت حتی در صورت نبود فشار خارجی، محکوم به شکست بوده‌اند.
کلیدواژه نهضت نفت، نظریه بسیج منابع، فرهنگ سیاسی، چارلز تیلی
آدرس دانشگاه شهید بهشتی, ایران, دانشگاه مفید قم, ایران
پست الکترونیکی rezapoledu@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved