رفتارشناسی حزب زحمتکشان ملت ایران-نیروی سوم از تاسیس تا کودتای 28 مرداد 1332 با تکیه بر روزنامه نیروی سوم

مقالۀ حاضر به رفتارشناسی «حزب زحمتکشان ملت ایران - نیروی سوم» از تاسیس این حزب در مهرماه 1331 تا وقوع کودتای 28 مرداد 1332، براساس نظریۀ بحران توماس اسپریگنز می‌پردازد. این نظریه متشکل از چهار مرحله است: 1. مشاهده بحران، 2. شناسایی عامل بحران، 3. ترسیم جامعه آرمانی و 4. ارائه راه‌حل. هدف از این پژوهش، شناسایی گونه‌های رفتاری حزب زحمتکشان ملت ایران – نیروی سوم (با تکیه بر ارگان رسمی این حزب یعنی روزنامه نیروی سوم) در مواجهه با بحران‌هایی است که نهضت ملی از مهر 1331 تا مرداد 1332 با آن دست‌به‌گریبان بود. شیوۀ جمع‌آوری داده‌ها در این مقاله، کتابخانه‌ای و اسنادی و سیاق تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، روش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. براساس یافته‌های پژوهش، گردانندگان حزب نیروی سوم از بدو تاسیس حزب تا کودتای 28 مرداد، سه بحران اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی را شناسایی کرده و در راستای حراست از نهضت ملی و حمایت از دولت مصدق، به کشف عوامل این آشفتگی و ارائۀ راه‌حل برای گذار از بحران پرداختند. ازنظر موسسان حزب، عامل بحران اقتصادی، محاصره اقتصادی توسط انگلیس و اتکای مطلق دولت به اقتصاد غیرنفتی، عامل بحران بین‌المللی، سیاست استعماری انگلیس، آمریکا و شوروی و عامل بحران سیاسی استبداد بود. ازاین‌رو حزب مزبور، چاره گذار از بحران اقتصادی را روی آوردن به بودجه بدون نفت، راه‌حل عبور از بحران بین‌المللی را اتکا به نیروی سوم و راه‌حل بحران سیاسی را تشکیل نظام جمهوری می‌دانست.

behavioral analysis of the toilers’ party of iranian nation - third force from its establishment to the 19th august, 1953 coup d’état, based on the third force newspaper

this article examines the behavior of the toilers party of the iranian nation-the third force from its establishment in october 1952 until the coup d’état on august 19, 1953, based on the crisis theory of thomas a. spragens. this theory consists of four stages: 1) observing the crisis, 2) identifying the cause of the crisis, 3) drawing an ideal society, and 4) providing a solution. the purpose of this research is to identify the types of behavior exhibited by the toilers party of iran – third force in response to the crises that the national movement faced from october 1952 to august 1953, using the official newspaper of this party, the third force, as the primary source. this article’s data collection method is library research and document review, with data analysis performed through historical research using a descriptive-analytical approach. based on the findings, from the party’s founding until the august 19 coup, the leaders of the third force identified three crises: economic, political, and international. to protect the national movement and support mosaddegh’s government, they sought to understand the causes of the turmoil and presented solutions to overcome the crises. according to the party’s founders, the economic crisis was caused by the economic blockade imposed by britain and the absolute reliance of the government on the non-oil economy. the international crisis was attributed to british, american, and soviet colonial policies, while the political crisis was seen as a result of tyranny. consequently, the party proposed solutions, including a budget free from oil revenue to address the economic crisis, reliance on a third force to resolve the international crisis, and establishing a republican system to overcome the political crisis.