بازشناسی و مکان‎یابی قشلاق ایلخانی «سیاهکوه» و حوزه رود «جغتو»

سیاهکوه یکی از نواحی ساحل رود جغتو است که نام آن از دوره سلجوقیان تا زمان قاجار در منابع تاریخی آمده است. بااهمیت‎ترین دوره این ناحیه، دوره حکومت ایلخانان مغول بوده است. موقعیت مکانی سیاهکوه، در نزدیکی رود جغتو و به‎عنوان یکی از قشلاق‎های دوره ایلخانی از ظرفیت‎های مطالعاتی متنوعی برخوردار است. این ناحیه به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود که شامل قرار گرفتن بر سر راه شهرها، نواحی و ایالات مختلف و وجود آب‎وهوای مناسب و حاصل‌خیز بوده، موردتوجه حکومت‎های وقت قرار گرفته است. سیاهکوه و حوزه رود جغتو در گذشته، ویژگی‎های لازم جهت یک ناحیه قشلاقی و اسکان فصلی را دارا بوده و همین عامل باعث شده که ایلخانان مغول که عادت به چنین رسمی داشته‎اند به آن توجه ویژه‎ای بنمایند. درباره سیاهکوه هیچ تحقیقی تاکنون صورت نگرفته و این پژوهش اولین پژوهش مستقل در این ‎باره است. این مقاله بر آن است که با روش تحقیق تاریخی و به شیوه فیش‎برداری و با تکیه ‎بر اسناد و داده‎های تاریخی و جغرافیایی، به شناساندن موقعیت جغرافیایی و تاریخی سیاهکوه و مکان‎یابی امروزی آن و نیز جنبه‌های تاریخی رود جغتو بپردازد، نتایجی که می‎تواند ارائه‌دهندۀ اطلاعات متنوع و احیاناً دستاوردهای علمی تازه‎، دربارۀ یکی از اسکان‎های موقتی حکومت‎های مرکزی و دولت‎های محلی و یکی از راه‎های بین‌ایالتی باشد.

identification and localization of the ilkhani wintering grounds of “siyahkuh” and the jaghato river basin

siyakoh is a region along the shores of the jaghato river, mentioned in historical sources from the seljuk period to the qajar era. its most significant period was during the rule of the mongol patriarchs. as one of the wintering grounds of the ilkhanid period, siyakoh holds great potential for historical study. due to its strategic geographical location-situated along key routes connecting various cities, districts, and states-and its fertile climate, this region attracted the attention of ruling governments throughout history. siyakoh possessed the essential characteristics of a qashlaq (seasonal settlement), making it particularly appealing to the mongol patriarchs, who were accustomed to such nomadic traditions. despite its historical significance, no prior research has been conducted specifically on siyakoh, making this study the first independent investigation of the region. this article aims to identify the geographical and historical location of siyakoh and determine its present-day counterpart. using historical research methods, field surveys, and an analysis of historical and geographical documents, this study seeks to provide new insights into one of the temporary settlements of central and local governments and its role in interstate trade routes.