مطالعه تطبیقی مقررات حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی در مناطق ویژه اقتصادی شانگهای و شنژن

از مهم‌ترین ابزارهای چین برای تحقق اهداف اصلاحات اقتصادی، چه در سطح سیاست‌گذاری و چه قانون‌‌گذاری، استفاده از مناطق ویژه اقتصادی بوده است. موفقیت‌های چین در این زمینه، مطالعه این ابزار مهم یعنی تشکیل مناطق ویژه اقتصادی و قوانین این مناطق در ساختار حقوقی این کشور را مهم کرده است. در این میان، مطالعه مناطق ویژه اقتصادی شانگهای و شنژن اهمیت بیشتری دارد، زیرا اولاً قوانین دیگر مناطق ویژه اقتصادی چین از قوانین این دو منطقه تاثیر گرفته‌ و ثانیاً موفقیت‌های اقتصادی این دو منطقه چشمگیرتر بوده است. به همین جهت، در این مقاله تلاش شده است پس از تبیین زمینه تشکیل مناطق ویژه اقتصادی در چین، مقررات حاکم بر این دو منطقه بررسی و اشتراکات و تفاوت‌های آن‌‌ها تبیین گردد. مطابق با یافته های پژوهش، شکل‌گیری این مناطق ریشه در اصلاحات سیاسی و اقتصادی جمهوری خلق چین در ربع قرن پایانی قرن بیستم دارد و نهاد مسئول در این زمینه مطابق با قانون اساسی، «شورای دولتی» است. همچنین، اشتراکات زیادی در قوانین این دو منطقه وجود دارد؛ در هر دو منطقه، قانون‌گذار جهت حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی، تسهیلات مختلفی را به سرمایه‌گذاران اعطا نموده و رعایت اصل «رفتار ملی پیش از تاسیس» را ضروری دانسته است. همچنین، سرمایه‌گذاران خارجی ملزم به رعایت «فهرست منفی برای سرمایه‌گذاری خارجی» شده‌اند. با این حال، تفاوت‌های مهمی نیز میان سیاست‌ها و مقررات حاکم بر این دو منطقه قابل مشاهده است. به‌عنوان مثال، قانون‌گذاران شنژن بر «جذب سرمایه‌ی خارجی» و قانون‌گذاران شانگهای بر «حفاظت از سرمایه‌گذاری خارجی» تاکید داشته‌اند. 

comparative study of foreign investment protection regulations in shanghai and shenzhen special economic zones

one of china’s most important tools for achieving economic reform goals, both at the policy-making and legislative levels, has been the use of special economic zones. china’s successes in this area have made the study of this significant tool remarkable. in this context, studying the special economic zones of shanghai and shenzhen is particularly considerable. this is because, first, the regulations of other special economic zones in china have been influenced by the regulations of these two regions, and second, the economic successes of these two zones have been more remarkable. therefore, this article aims to explain the background of the establishment of special economic zones in china, review the governing regulations of these two regions, and elucidate their similarities and differences.   this research shows that the formation of these zones is based on political and economic reforms of the people’s republic of china in the last quarter of the twentieth century. likewise, according to the constitution, the ’state council’ is the related responsible institution in this regard. in both regions, the legislature has granted various facilities to foreign investors to protect foreign investment and has deemed the principle of pre-establishment national treatment essential. moreover, foreign investors are required to comply with the negative list for foreign investment. however, significant differences in the policies and regulations governing these two zones can also be observed. for instance, legislators in shenzhen have emphasized attracting foreign investment, while legislators in shanghai have focused on protecting foreign investment.