بررسی جنبه‌های تاریخ‌نگاری در شاهنامۀ ملا الله مراد لرستانی

روش و شیوۀ تاریخ‌نگاری و تاریخ‌سرایی، در همۀ روزگاران، یکی از زمینه‌های باریک و دلپذیر در بررسی شیوۀ کتاب‌های تاریخ و نویسندگان آن‌ها بوده و هست. یکی از کتاب‌های شاهنامه‌ای که به‌دنبال روند شیوۀ شاهنامه‌سرایی بعد از فردوسی در ایران نوشته شده، شاهنامۀ مختصر ملا الله مراد لرستانی است که تاریخ سیاسی ایران بعد از ورود اسلام تا جنگ جهانی اول و رویدادهای مهم جنوب غرب ایران در دورۀ قاجار را به شعر درآورده است. این پژوهش بر آن است تا شیوۀ تاریخ‌نگاری ملا الله مراد را بر پایۀ شاهنامۀ بازمانده از او بررسی کند و برجسته‌ترین ویژگی‌های آن را باز نماید. در این زمینه تاکنون پژوهش ویژه یا مستقلی انجام نشده است. این پژوهش نشان می‌دهد که شاهنامۀ یادشده همچون شاهنامۀ فردوسی و بر همان سبک‌وسیاق است که تاریخ ایران پس از ورود اسلام را به شعر سروده است و نیز داوری دربارۀ عملکرد دولت‌های روس و انگلیس و بازگویی رویدادها و بیان تاریخ منطقه‌ای، محلی و تاریخ اجتماعی از ویژگی‌های برجستۀ آن است.

historiographical aspects of mulla allah morad lorestani’s shahnameh

the method and style of historiography have always been a delicate and fascinating field of study in examining historical texts and their authors. one such shahnameh-style book, written in the wake of ferdowsi’s tradition, is the concise shahnameh by mulla allah morad lorestani. this work poetically narrates the political history of iran from the advent of islam up to world war i, including significant events in southwestern iran during the qajar period. this study aims to analyze the historiographical approach of mulla allah morad based on his surviving shahnameh and highlight its most prominent features. to date, no specific or independent research has been conducted on this topic. this research demonstrates that lorestani’s shahnameh, like ferdowsi’s, is a poetic history of iran after the arrival of islam. its notable features include a critical evaluation of the actions of the russian and british governments, a narrative of regional and local events, and the inclusion of social history.