بررسی معادلات تجربی رژیم جریان در مجاری آبرفتی استان مازندران

در طی دهه‌های گذشته، معادلات رژیم جریان بسیاری برای طراحی کانال‌های آبرفتی پیشنهاد شده است. از آنجا که بیشتر این معادلات در مناطق مشخص جغرافیایی توسعه یافته‌اند، بنابراین از اثرات منطقه ای مبرا نیستند و این مسئله مانعی برای کاربرد همگانی آن‌ها می‌باشد. ضروری است تا قبل از استفاده، معادلات رژیم جریان برای منطقه مورد نظر بررسی و بعد از ارزیابی مورد استفاده قرار گیرد. در این تحقیق معادلات مختلف رژیم جریان در مجاری آبرفتی شامل معادلات لیسی، بلنچ، سیمونز و آلبرستون و زند پارسا و جوان در استان مازندران مورد ارزیابی قرار گرفته تا مناسب‌ترین معادله رژیم برای منطقه معرفی شود. اطلاعات دبی، سرعت، سطح مقطع، شیب سطح آب، عمق آب، عرض سطح آب، غلظت و اندازه ذرات کف و جداره جمع‌آوری و معادلات مختلف رژیم با استفاده از اطلاعات حاصله تجزیه و تحلیل شد. برای بررسی کیفیت هر یک از مدل‌ها، پارامترهای میانگین خطای مطلق، میانگین مربعات خطا و درصد خطا استفاده گردید. نتایج نشان داد برای محیط خیس شده معادله زند پارسا و جوان و سیمون و آلبرستون، برای شعاع هیدرولیکی، عرض سطح آب و سرعت جریان سیمون آلبرستون و برای شیب معادله بلنچ مناسب تشخیص داده شدند. نتایج نشان داد که معادلة ارائه شده توسط سیمونز و آلبرستون به علت اینکه برای کانال‌هایی با شرایط مختلف اندازة ذرات کف و غلظت رسوبات مورد بررسی قرار گرفته شده است، برآورد بهتری را نشان داده است.البته روابط ارائه شده معادلات رژیم در مکانهای مختلف با تردید مواجه بوده است، زیرا بار رسوبی و عوامل موثر دیگر از یک مکان به مکان دیگر به شدت متغیر میباشد. به همین علت یک سری معادلات پیشنهادی برای طراحی کانال های آبرفتی برای منطقه مورد مطالعه ارائه شده است.

investigating the application of experimental regime equations in alluvial channels of mazandaran province

abstractduring the past decades، many regime equations have been proposed for the design of alluvial channels. since most of these equations were created based on the information obtained from certain geographical areas، they cannot be used for all areas. it is essential to evaluate the equations before using them. therefore، in this research، different regime equations have been evaluated in the alluvial channels of mazandaran province to introduce the most suitable regime equation for the region. lacy، blanche، simmons alberston and zand parsa and javan equations were evaluated in this research. data on flow rate، velocity، cross-section، water surface slope، water depth، water surface width، concentration، and size of bed and wall particles were collected، and different regime equations were analyzed using the obtained information. to check the quality of each model، parameters of mean absolute error، mean square error and error percentage were used. after the qualitative evaluation for the wetted medium، the equations of zand parsa and javan and simon and alberston، for the hydraulic radius، the width of the water surface، and the flow speed of simon alberston and the slope of the blanch equation were found to be appropriate. the results showed that the equation presented by simmons and alberston has shown a better estimate because it has been investigated for channels with different conditions of bottom particle size and sediment concentration.