بررسی اثر میکوریزا بر رشد، تغذیه فسفر و تولید زیست‌توده در آویشن باغی و آویشن شیرازی در شرایط تنش خشکی

پاسخ گیاهان آویشن باغی و شیرازی به تلقیح با قارچ میکوریزا (تلقیح و عدم تلقیح با funneliformis mosseae) در سطوح آبیاری مختلف (آبیاری 100% ظرفیت زراعی (نرمال بدون تنش)؛ آبیاری 75% ظرفیت زراعی (تنش متوسط)؛ آبیاری 50% ظرفیت زراعی (تنش شدید)؛ در شرایط گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تلقیح با میکوریزا منجر به بهبود 100 درصدی حجم ریشه، 159 درصدی وزن خشک ریشه، 77 و 96 درصدی وزن تر و خشک اندام هوایی و 98 درصدی کارایی مصرف آب در شرایط نرمال آبیاری و در برخی موارد در شرایط تنش ملایم شد. نتایج حاصل از ارزیابی کارایی تلقیح میکوریزا در شرایط آبیاری مختلف نیز نشان داد که اثربخشی تلقیح میکوریزا با افزایش شدت تنش به طور چشم‌گیری کاهش یافت. محتوای فسفر اندام هوایی آویشن باغی و شیرازی با اعمال تنش خشکی کاهش یافت. علاوه براین، تلقیح با میکوریزا محتوای فسفر ریشه را 14 درصد در آویشن باغی افزایش داد. در آویشن شیرازی، درصد فسفر در شرایط تنش شدید و تلقیح با میکوریزا 63 درصد نسبت به عدم تلقیح افزایش یافت. در حالی که در آویشن باغی جذب فسفر ریشه 170 درصد در شرایط نرمال و تنش ملایم توسط تلقیح میکوریزایی بهبود یافت، در شرایط تنش شدید، تلقیح با میکوریزا کارایی لازم را جهت بهبود جذب فسفر نداشت. این در حالی بود که در آویشن شیرازی، در شرایط اعمال 75 و 50 درصد ظرفیت زراعی، به‌ترتیب جذب فسفر 75 و 215 درصد توسط تلقیح میکوریزا بهبود یافت.همین عامل می تواند یکی از دلایل مهم در کاهش نسبت اندام هوایی به ریشه توسط تلقیح میکوریزایی در شرایط تنش شدید باشد

improving growth, phosphorus nutrition, and biomassproduction in thymus vulgaris and zataria multiflora bymycorrhizal inoculation under drought stress conditions

the response of thymus vulgaris and zataria multiflora to mycorrhiza fungus inoculation (inoculation and non inoculation with funneliformis mosseae) at different irrigation levels (irrigation 100% of field capacity (100% fc، control or no stress); 75% fc (moderate stress); and 50% fc (severe stress); was investigated in greenhouse conditions. the results showed that inoculation with mycorrhiza led to improvement of root volume by 100%، root dry weight by 159%، shoot fresh and dry weight by 77% and 96%، and water use efficiency by 98% under 100% fc and in some cases under 75% fc. the results of evaluating the mycorrhizal inoculation effect in different irrigation conditions، also showed that the effectiveness of mycorrhizal inoculation decreased dramatically with increase in stress intensity. phosphorus (p) content of the shoot of t. vulgaris and z. multiflora decreased with drought stress application. in addition، mycorrhizae inoculation increased root p content by 14% in t. vulgaris. in z. multiflora، inoculation with mycorrhizal improved p content by 63% compared with non inoculation under severe stress. while in t. vulgaris، root p uptake was improved (170%) by mycorrhizal inoculation under normal and mild stress conditions، mycorrhizal inoculation did not show the efficiency to improve p uptake under severe stress condition. meanwhile، in z. multiflora، p uptake was improved by 75% and 215%، respectively in mycorrhizal inoculation under 75% and 50% fc. this can be one of the most important reasons for reducing the shoot to root ratio by mycorrhizal inoculation under severe stress conditions.